Yöneticilerimizin “müttefik” hatta “stratejik ortak” olarak tanımladıkları ABD bir yandan parasını ödeyerek ortak olduğumuz F-35 programından Türkiye’yi çıkartırken öte yandan Yunanistan’a satış ve hibe yolu ile önemli ölçüde silâh vermektedir
ABD Silâh İhracatı Kontrol Yasası (Arms Export Control Act: AECA)’na göre değeri 14 milyon doları aşan silâh satışları Kongre’nin onayını gerektirmektedir. Başkan ancak Kongre’den satışların onaylanmasını isteyebilir. Karar Kongre’nindir.
Başkan Biden TBMM’nin İsveç’in NATO üyeliğini kabul etmesinin ardından 26 Ocak’ta Kongre’ye gönderdiği mektupla Türkiye’ye 23 milyar dolarlık 40 adet F-16 ve 79 adet F-16 modernizasyon kitinin satışının Amerikan çıkarlarına uygun olduğunu belirterek söz konusu satışın Kongre tarafından onaylanmasını istemiştir.
AECA’ya göre Kongre’deki 15 günlük itiraz süresi dolmuş ve söz konusu silâhların Türkiye’ye satışı onaylanmıştır. Bundan sonra satıcı firma (Lockheed Martin) alıcı Millî Savunma Bakanlığı (MSB)’na kabul ve teklif mektubu (letter of offer and acceptence) verecek ve satış sözleşmesi yapılacaktır.
Başkan’ın Türkiye’ye silâh satışının onaylanmasını istediği tarihte (26 Ocak) ABD Dışişleri Bakanlığı da Kongre’ye gönderdiği mektupla Yunanistan’a da 8,6 milyar dolarlık silâh satışının onaylanmasını istemiştir.
ABD ile Yunanistan arasında 11,29 milyar dolarlık yabancı askerî satış (Foreign Military Sales: FMS) anlaşması bulunmaktadır.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın söz konusu mektubunda FMS programı kapsamında Yunanistan’a satışının onaylanmasını istediği sistemler şunlardır:
S-70B helikopterlerinin idame ve destek programı
35 adet UH-60M helikopteri
F-100PW 229 motorlarının idame ve bakımı
65 adet amfibi hücum aracı (assault amphibious vehicle: AAV)
40 adet F-35 CTOL (conventional take off and landing) uçağı
4 adet MEKO sınıfı fırkateyn modernizasyonu
4 adet çok amaçlı fırkateyn (Helenic Future Frigate HF2)
Bu listede dikkati çeken kalem bize 40 adet F-16 satılırken Yunanistan’a 40 adet F-35 satılmasıdır. Parasını ödeyerek geliştirme aşamasına ortak olarak katıldığımız fakat bize verilmeyen F-35’ler Yunanistan’a satılmaktadır.
Yunanistan’ın bu sistemleri ilk bakışta adalar arasında kuvvet kaydırma ihtiyacı için istediği değerlendirilmektedir. Ancak bu sistemlerin Yunan silâhlı kuvvetlerine hangi yetenekleri kazandıracağı ve bunun TSK ile kuvvet mukayesesine nasıl ve ne derece etki edeceği ilgili kuvvet komutanlıkları ve Genelkurmay karargâhlarında ayrıntılı değerlendirilmeli, karşı önlemler modernizasyon planlarına dâhil edilmelidir.
Türkiye’ye yapılacak satışın Kongre tarafından (itiraz süresinin dolmasıyla) onaylanmasının ardından ABD Senato Dış İlişikler Komitesi Yunanistan’a yapılacak satışın onaylanmasını kabul etmiştir. Kongre’deki genel eğilim dikkate alındığında Yunanistan’a yapılacak satışın da Kongre tarafından nihai onayında bir sorun görülmemektedir.
Değerlendirme:
ABD Türkiye’ye 40 ADET F-16 satışını onaylarken aynı zamanda Yunanistan’a da 40 adet F 35 satarak Türk Yunan kuvvet dengesini Yunanistan lehine değiştirmeye çalışmaktadır. Böylece Yunanistan’ın ülkemiz aleyhindeki faaliyetlerini de desteklemektedir. Bu durum ABD ile mevcut sorunlarımıza ayrı bir boyut eklemektedir.
ABD’nin Yunanistan’dan yana tavır almasında en önemli etken Rum Yunan lobisinin faaliyetleri ve Yunanistan’ın diplomatik çabalarıdır. İki ülke Ekim 2021’de karşılıklı Savunma İşbirliği Anlaşması (MDCA) imzalamışlardır. Bu Anlaşmaya göre ABD Yunanistan’daki askerî varlığını artırmış ve yeni üsler kazanmıştır. ABD bu kapsamda Yunanistan’a ihtiyaç fazlası savunma gereçleri (excess defence articles) programından 282 milyon dolarlık askerî malzemeyi hibe etmiştir.
Başbakan Mitsotakis’in 2022 Mayıs ayında ABD’ye yaptığı üç günlük ziyareti Türkiye aleyhine kampanyaya çevirmesi ve Türk tehdidine(!) karşı bu ülkeden yardım istemesi ABD karar vericileri üzerinde etkili olmuştur. Büyük devletlerin desteği ile kurulan Yunanistan bir yandan ülkemiz aleyhine genişlerken öte yandan Türk tehdidi(!) bahanesi ile büyük devletlerden yardım isteyen geleneksel politikasını sürdürmektedir.
Rum Yunan lobisinin fasetlerine ve Yunanistan’ın diplomatik çabalarına karşılık bizim de ABD’de yetkin diplomatik temsilciler bulundurmamız, en az Yunanistan kadar etkili diplomatik çaba göstermemiz ve üst düzey söylemlerde Yunanistan’ı haklı çıkartacak ifadelerden kaçınmamız gerekmektedir.
Bu haberin/makalenin tamamı ya da bir kısmı kaynak gösterilmeden yayımlanamaz. Kaynak gösterilse dahi aktif link verilerek kullanılabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayımlayanlar hakkında yasal işlem başlatılır.
