Ana sayfa 5 Soru 5 Cevap ORÇUN MAKAL

ORÇUN MAKAL

0

Ernst & Young Strateji Analisti Orçun Makal, MarineDeal News okurları için dünya ekonomisinde ve Türkiye’deki finansal piyasalarda yaşanan gelişmeler doğrultusunda Denizcilik sektöründeki kredi imkânlarını değerlendirdi

1. Dünya’da ve Avrupa’da süre giden krizi ve bunun Türkiye piyasasına muhtemel etkilerini değerlendirebilir misiniz?
2008’de başlayan finansal krizin etkileri tüm gelişen ülke ekonomilerinde olduğu gibi, küresel ekonomiyle bütünleşmiş olan Türkiye ekonomisinde de özellikle krizin başlangıç döneminde hissedildi. Ülkenin ana pazarı konumundaki Avrupa Birliği’ndeki krizin etkileri azalan dış talep ve gelen yabancı yatırımındaki azalışla kendini hissettirdi. Bu dönemde, ikincil pazar konumundaki Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerindeki siyasi istikrarsızlıklar da diğer olumsuz bir etken olarak ekonomiyi etkiledi. 2008 ve 2009 yıllarındaki ekonomik göstergelere baktığımızda, Türkiye’nin dünyadaki finansal krizinden dolaylı olarak etkilendiğini ve 2002-2007 yılları arasındaki ortalama yüzde 6’lık büyümeyi sağlayamadığını görüyoruz.
Bununla birlikte, Türkiye çeşitlendirdiği dış ticaret ortaklıkları, güçlü iç talebi ve güçlü yatırım politikalarıyla kısa sürede krizin etkilerini üzerinden atıp, küresel piyasalarda güçlü bir konuma erişti. 2010’da yüzde 9.2, 2011’de yüzde 8.5 büyüme oranlarıyla Avrupa’da en hızlı büyüyen, Dünya sıralamasında da Çin’in arkasından en hızlı büyüyen ikinci ülke oldu. Sonraki dönemde, büyüyen dış ticaret açığını dengelemek ve ekonomideki sürekliliği sağlamak adına uygulanan sıkı ekonomi politikalarıyla bu rakamlar daha mütevazı seviyelere çekilseler de, Türkiye bölgesel ve küresel olarak yine de ekonomide en iyi performans sergileyen ülkelerden biri oldu. Geçtiğimiz dönemde yapılan ülke kredi notundaki artışın bunun önemli bir göstergesi olduğunu düşünüyoruz. Ayrıca, Ernst&Young Türkiye olarak yayınladığımız, 2012 M&A(Merger&Acquisitions – Şirket Evlilikleri) raporumuza göre de, 2012 yılı içinde 315 işlemle rekor seviyede işlem gerçekleştiğini ve açıklanan işlem tutarına göre 23.2 milyar USD tutarındaki işlem hacminin yarısının yabancı gruplar tarafından gerçekleştiğini görüyoruz. Bu veriler açıkça bugün itibariyle Türkiye’ye ve Türk ekonomisine olan yerli ve yabancı güvenin önemli birer göstergesidir.

2. Global krizin sonrasında ağırlık kazanan ve son yıllarda önemli projeler için birincil derecede finansman seçeneği olarak yer alan “Proje Finansmanı”nın cazibesi nereden kaynaklanmaktadır?
2001 yılındaki finansal kriz ve etkilerinden sonra yeniden yapılanan bankacılık sisteminde, kredilerin risk değerlendirmeleri daha da önem kazandı. Sürekli denetim altında tutulan ve piyasaya karşı sorumlu olan bankalar verdikleri kredilerde daha seçici davranmak zorunda kaldı. Bu çerçevede proje finansmanı kredilerinin teminat olarak proje firması ve projenin kendi nakit akışının üzerine inşa edilmesinin ve tüm nakit akışı kalemlerinin proje firması ve bankalar arasında yapılan anlaşmalarla hukuki açıdan sağlam bir platformda yapılandırılmasının bankalar açısından proje finansmanın tercih edilmesinde önemli bir neden olduğunu düşünüyoruz. Firmalar tarafından da konvansiyonel kredilerin ana teminatı olan kurumsal veya şahsi kefalet gerektirmemesi ve konvansiyonel kredilere göre çok daha yüksek tutarlarda temin edilebilmesi açısından öncelikli bir finansman seçeneği olarak değerlendirilmektedir.  Bu sebeple, önümüzdeki dönemde proje finansman araçlarının özellikle artan altyapı ve enerji yatırımlarıyla beraber piyasada daha da önem kazanacağı öngörülmektedir.

3. Liman geliştirme projelerine ne gibi katkılar sağlıyorsunuz?
Ernst & Young Kurumsal Finansman Bölümü Proje Finansmanı Danışmanlığı Ekibi olarak, 3 temel başlıkta müşterilerimize hizmet vermekteyiz:
– Finansman sağlanması: Proje finansmanı kredisi için yapılacak yatırıma uygun şekilde finansal fizibilite çalışmalarının yapılması, bankalarla yapılan müzakerelerin yönetilmesi ve firmanın kabul edeceği şartları içeren kredi sözleşmesinin imzalanıp proje finansmanı kredisinin kullanılmasına kadar olan tüm süreci kapsayacak şekilde finansal danışmanlık hizmetleri sunmaktayız.
– İhale danışmanlığı: Genelde Kamu-Özel Sektör İşbirliği (Public Private Partnership (“PPP”)) dâhilindeki ihalelerde ihaleye katılan yatırımcı adına ihale fiyat aralığının bulunması konusunda finansal danışmanlık hizmetleri vermekteyiz. Bu çalışma süresince ihale dokümanlarının incelenmesi hedef şirketin finansal ve vergisel risk ve getirilerinin modellenmesi ve aynı zamanda ihale sonrası proje finansmanına uygun bir şekilde ihale teklif aralığı verilmesi konusunda da finansal danışmanlık hizmetleri vermekteyiz.
– Finansal Modelleme hizmeti: Şirketlerin ihale, yatırım ve finansman sürecinde ihtiyaç duydukları,  UFRS (Uluslar arası Finansal Raporlama Standartları) ve Türk Vergi Hukuku ve diğer yasal düzenlemeleri dikkate alacak şekilde finansal modeller hazırlamaktayız. Ayrıca yatırımcıların kendileri tarafından hazırlanan modellerin denetimini de yapmaktayız.
Ernst & Young’ın uluslararası düzeyde birçok bölgede farklı amaçlar dahilindeki liman projeleri finansmanındaki uzmanlığını da ülkemize getirerek yerli ve uluslararası finansman kuruluşlarıyla müzakereleri yürütmekteyiz.

4. Marina ve liman finansmanlarında size başvuran şirketlerin dikkat etmesi gereken unsurlar nelerdir?
Marina ve liman finansmanı projelerinde proje finansmanının uygulanabilmesi için dikkat edilmesi gereken birinci öncelik, proje anlaşmalarında risk ve sorumlulukların yüklenici firma, operatör firma, müşteriler ve devletle sistemli olarak paylaştırılarak güvenli nakit akış yapısının oluşturulmasıdır. Daha sonraki aşamada finansman yapısının nakit akışa uygun hale getirilmesi ve güvenli teminat yapısının oluşturulması gerçekleştirilir.

5. Denizcilik sektöründe uyguladığınız stratejiler ve projeksiyonlar nelerdir? Masada duran projeler ve fikirler var mı?
Türkiye’de denizcilik sektöründe masada duran projeler arasında farklı türde ve kapsamda birçok proje bulunmaktadır. Kruvaziyer liman projeleri arasında Salıpazarı ve İzmir Kruvaziyer Limanı projeleri; konteynır limanı projeleri arasında İzmir ve Derince Konteynır Liman projeleri; yat limanı projeleri arasında İzmir Karaburun, Yenifoça, Seferihisar Ürkmez, Çeşme Şifne, Avşa Türkeli, Silivri marina projeleri sayılabilir.