Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan ziyareti kapsamında yaptığı temaslarda Türkiye-Suudi Arabistan ilişkilerinin yenilenebilir enerji ve savunma sanayii başta olmak üzere birçok alanda yeni adımlarla ileri seviyeye taşınması konusundaki kararlılığı vurguladı. Erdoğan, Filistin’de kalıcı barışın tesisi ve Gazze’nin yeniden inşası için Türkiye’nin çabalarını sürdürdüğünü belirterek bölgedeki insani krizin bir an önce sona erdirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Riyad’da Veliaht Prens Muhammed bin Selman tarafından resmi törenle karşılanan Erdoğan, Yemame Sarayı’nda gerçekleştirilen görüşmenin ardından onuruna verilen akşam yemeğine katıldı. Ziyaret kapsamında iki ülke arasında 31 maddelik ortak bildiri yayımlandı. Bildiride, iki ülke arasındaki kardeşlik bağları, köklü tarihi ilişkiler ve stratejik ortaklık vurgulandı.
Ekonomide ve enerjide ortak hedefler
Ortak bildiride, Suudi 2030 Vizyonu ile Türkiye Yüzyılı Vizyonu çerçevesinde yatırım fırsatlarının değerlendirilmesi, petrol dışı ticaret hacminin artırılması ve Türkiye-Suudi Arabistan İş Konseyi aracılığıyla ticari etkinliklerin yoğunlaştırılması konusunda mutabakat sağlandığı belirtildi. Türkiye ile Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri arasında Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin tamamlanmasının önemine dikkat çekildi.
Enerji alanında taraflar; petrol, petrol türevleri ve petrokimya tedarikinde işbirliğini güçlendirme, elektrik ve yenilenebilir enerji entegrasyonu için fizibilite çalışmalarını hızlandırma, enerji depolama, şebeke otomasyonu ve enerji verimliliği alanlarında ortak projeler yürütme konusunda anlaşmaya vardı. Temiz hidrojen teknolojileri, hidrojenin taşınması ve depolanması ile maden kaynaklarının keşfi ve işlenmesi alanlarında da işbirliği fırsatlarının araştırılacağı ifade edildi.
Ayrıca, Türk-Suudi Yatırım Forumu’nun olumlu sonuçları memnuniyetle karşılandı; forumun turizm, inşaat, iletişim ve bilgi teknolojileri ile sağlık ve yaşam bilimleri alanlarında yeni yatırım fırsatları sunduğu kaydedildi.
Bölgesel gündem ve güvenlik vurgusu
Bildiride, savunma ve güvenlik alanındaki mevcut işbirliği anlaşmalarının hayata geçirilmesi, terörizmle ve aşırılıkçılıkla mücadelede koordinasyonun artırılması, siber güvenlik alanında ortak çalışmalar yürütülmesi konularında mutabakat sağlandığı belirtildi. Dijital ekonomi, yapay zeka, uzay teknolojileri, ulaştırma, turizm, kültür, spor, eğitim ve sağlık alanlarında işbirliğinin güçlendirilmesine vurgu yapıldı.
Filistin meselesinde taraflar, Gazze’deki kötüleşen insani duruma dikkat çekerek insani yardımların engelsiz ulaştırılmasının sağlanması gerektiğini vurguladı. Ateşkesin pekiştirilmesi, Gazze’nin işgalinin sona erdirilmesi ve başkenti Doğu Kudüs olan, 1967 sınırları içinde bağımsız bir Filistin Devleti’nin kurulmasının gerekliliği yeniden ifade edildi. UNRWA’nın rolünün hayati olduğu belirtilirken, Kudüs’teki tesislere yönelik yıkımlar kınandı.
Yemen konusunda meşru hükümete destek teyit edilirken, Somali’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne bağlılık vurgulandı. Sudan’da barışın sağlanması, insani yardımların ulaştırılması ve sivil bir siyasi sürecin başlatılması gerektiği ifade edildi. Suriye’de ise ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğüne destek yinelenirken, İsrail’in ihlalleri kınandı. Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin olarak da uluslararası hukuka dayalı müzakere sürecine destek vurgulandı.
Ziyaretin sonunda Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan yönetimine gösterilen misafirperverlik için teşekkür ederken, Veliaht Prens Muhammed bin Selman da Türkiye’ye ve Türk halkına iyi dileklerini iletti. Erdoğan, Suudi Arabistan liderlerini Türkiye’de ağırlama arzusunu dile getirdi.
