Doğu Akdeniz’de güvenlik denklemine dair önemli ipuçları veren çokuluslu “Iniochos 2025” hava tatbikatı, Ege semalarında diplomatik bir sahneye dönüştü. Yunanistan’ın Andravida Hava Üssü’nde düzenlenen tatbikatta, Türkiye’nin uzun süredir yakın ilişkiler içinde olduğu bazı ülkelerin de yer aldığı dikkat çekici bir blok oluştu.
Yunanistan ev sahipliğinde, Amerika Birleşik Devletleri'nin öncülüğünde yürütülen tatbikatta İsrail, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Hindistan ve Kıbrıs Rum Kesimi gibi toplamda 11 ülkenin hava unsurları görev aldı. Türkiye ise bu tabloda yer bulamadı.
İsrail’in G550 Nachshon erken uyarı uçağı, Katar’a ait F-15QA jetleri, BAE'nin Mirage 2000-9 savaş uçakları ve Bahreyn'in F-16’ları, tatbikat boyunca aynı hava sahasında birlikte uçuş gerçekleştirdi. Katılımcılar arasında Fransa, İtalya, İspanya ve Polonya gibi NATO üyesi ülkeler de bulundu.
Combined PhotoEX Mission as part of exercise #Iniochos25 #HAF #ΠολεμικήΑεροπορία@IAF_MCC @MOD_Qatar @SztabGenWP @ItalianAirForce @Armee_de_lair @modgovae @HQUSAFEAFAF @EjercitoAire @defence_mne @Slovenskavojska pic.twitter.com/Tk9MM8Bvtd
— Hellenic Air Force (@HAFspokesperson) April 3, 2025Katar’ın sessiz katılımı dikkat çekti
Tatbikatın en dikkat çeken katılımcılarından biri, Türkiye’nin “kara gün dostu” olarak tanımladığı Katar oldu. Hamas’a verdiği destek ve Gazze’deki arabuluculuk rolüyle bilinen Katar’ın, İsrail’le birlikte görev yapması diplomatik çevrelerde soru işaretleri doğurdu. İsrail basınında yer alan haberlere göre Katar, tatbikata katılımını kamuoyundan gizlemek istedi ancak bu bilgi Yunanistan tarafından ifşa edildi.
Türkiye’siz güvenlik koridoru
Tatbikatın ilan edilen amacı, Doğu Akdeniz'deki istikrarın sağlanması ve Hindistan’dan Avrupa’ya uzanan ticaret yollarının güvenliğinin garanti altına alınmasıydı. Ancak bu hedef doğrultusunda oluşturulan senaryoda Türkiye’ye yer verilmemesi dikkat çekti.
Katar’ın Türkiye'deki medya, savunma sanayii, finans ve gayrimenkul sektörlerinde toplam değeri otuz üç milyar doları aşan yatırımları bulunuyor. Bu derece yoğun ekonomik ilişkiler içinde olunan bir ülkenin Türkiye'nin dışlandığı bir tatbikata aktif katılım göstermesi, Ankara tarafından resmi bir açıklamayla karşılık bulmadı.
“Kara gün dostluğu”ndan sessizliğe
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimi sonrası Katar için “Katar kara gün dostu olduğunu gösterdi” açıklamasını yapmıştı. Aynı şekilde Aralık 2021’deki Doha ziyaretinde de, “Katar’ın güvenlik ve istikrarını kendi ülkemizinkinden ayrı tutmuyoruz” ifadeleriyle bu yakınlık vurgulanmıştı.
İsrail’in eski suçlamaları yeniden gündemde
Tatbikata katılan bir diğer ülke olan İsrail’in Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında ise geçmişte Katar’dan rüşvet aldığı iddiaları bulunuyor. Netanyahu’nun 2012 ve 2018 seçimlerinde Katar’dan toplam altmış beş milyon dolar aldığı ileri sürülmüştü. İsrail, 2023 yılında Türkiye ile yaşanan diplomatik gerilim ve 2024’te Gazze’deki savaş nedeniyle tatbikatlara katılmamış, bu yıl ise yeniden yer almıştı.
