Hollanda’da çalışan Türk Kaptan Güner Kara; denge için tuzlu su taşıyan ve her boşaltımda denizleri kirleten gemilerin, “dünyaya tatlı su taşıyarak Türkiye’nin ihracatına katkı sunulabileceği” önerisinde bulundu
Hollanda Amsterdam’da dökme sıvı ve kuru yük taşımacılığıyla ilgili bir şirketin sahibi olan Türk Kaptan Güner Kara’dan, deniz taşımacılığında ülke ekonomisine katkı sunacak bir öneri geldi.
Amsterdam’da bir süredir gemilerin ballast tanklarının (su denge tankı) tatlı su taşımacılığı için değerlendirilebilmesine yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirten Kaptan Güner Kara, geminin dengesini ve sakin durmasını sağlamak ve yakıt optimizasyonu için kullanılan ballast tanklarında deniz suyu kullanılmasının; çevre kirliliğine neden olduğunu ve ekonomik anlamda verimli olmadığını söyledi.
Güner Kara, “Her seferde tank yıkamalarında 550 ton karbon salan, 100 ton tatlı su tüketen ve yıkama suları ile 1,4 metreküp kimyasal kalıntısını denize bırakan bir tanker. Amacımız hepsini yok etmek. Çocuklar artık zehirli balık yemesin” dedi.
“Orta Doğu’ya tatlı su ihraç edebiliriz”
Türkiye’de petrol-LNG-LPG gemilerinin yüklerini tahliye ettikten sonra ballast tanklarına tuzlu deniz suyu alarak Orta Doğu'ya döndükleri bilgisini paylaşan Güner Kara, “Yani hepimiz gemi Orta Doğu'ya tuzlu deniz suyu götürsün diye para öderiz. Ve bu gemiler boş seferde tonlarca yakıt harcar, karbon salınımı yapar, personel maaşı öder. Peki bu gemiler ballast tanklarında tatlı su taşıyamazlar mı? Orta Doğu'ya sadece endüstride kullanılmak üzere ham su ihraç edilebilir. Mevcut gemilerin ballast tanklarının tekrar boyanmasına bile gerek kalmayabilir” diye konuştu.
“Enerji daha düşük maliyetle taşınmış olur”
Önerisini ülkemiz için “bir beka projesi” olarak gördüğünü belirten Güner Kara, “Çünkü, tatlı su satarak enerjiyi daha düşük maliyete getirebilmek tüm enerji şirketlerinin Türkiye’ye biat etmesini sağlar. Doğu Akdeniz'de oyun kurucu olunur. Avrupa’nın Güney Kıbrıs üzerinden oluşturmaya çalıştığı enerji koridoru boşa düşer. Mavi Vatan stratejisi ekonomik olarak desteklenmiş olur” ifadelerini kullandı.
“Petrol maliyeti yüzde 20 düşer”
Bu taşımacılık sistemiyle gemilerin yüzde 35-40 verim kazanacağını, petrol maliyetinin ise yüzde 15-20 düşeceğini kaydeden Güner Kara, “Başkası neden yapmamış? Onda bu olanaklar yok ve mesafe uzak ya da petrolü var. Yani suyu tedarik etmek için opsiyon çok. Amerika, Türkiye'nin olduğu coğrafyada olsaydı ve petrolü olmasaydı Niagara'yı değerlendirmez miydi?” diye konuştu.
ABD ve Çin’de bölgesel uygulama var
Mevcut regülasyon gemilerin ballast tanklarında tatlı su taşımasını yasak olmadığının altını çizen Güner Kara, şöyle konuştu: “Gemiler ABD’de Mississippi Nehri’nde, Çin’de Yangtze Nehri’nde yük boşaltır ve ballast tankına tatlı su alır. Ayrıca deniz ya da devletler hukuku (regülasyon) geminin sahile ballast suyu basmasını da yasaklamaz. Hatta bu işlem için ‘ballast record book’da madde de vardır.”
Tatlı su, sanayiden tarıma birçok alanda kullanılıyor
Ham tatlı suyun fiyatının uygun olması nedeniyle sanayide, tarımda, park-bahçe sulamasında, inşaatlarda, tekstil ve kâğıt gibi üretim yapan fabrikalarda çok kullanıldığı bilgisini paylaşan Güner Kara, denizcilik sektöründe de bazen gemi tanklarını yıkamak için ham su sipariş edildiğini söyledi.
“Nehirlerimizden 240 milyon metreküp tatlı su boşa akıyor”
Güner Kara, Türkiye’de denize dökülen Dicle, Meriç, Sakarya, Yeşilırmak, Filyos, Büyük Menderes ve Dalaman Çayı gibi pek çok kullanılmayan akarsu olduğunu hatırlatarak, sadece ismi yazılan nehirlerden denize her gün ortalama 240 milyon metreküpe yakın su aktığını belirtti.
“Manavgat’tan günde 6 milyon metreküp su denize akıyor”
Türkiye’de sadece Manavgat Nehri'nden her gün ortalama 6 milyon metreküp tatlı suyun denize aktığını hatırlatan Güner Kara, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Devletimiz zamanında incelemiş ve günlük 500 bin metreküp suyu satış için tahsis etmiştir. Bunun 250 bin metreküpü ham su, 250 bin metreküpü filtrelenmiş içilebilir su olarak planlamıştır. Yani bu miktar su satılırsa hem ekolojiye hem de bölgeye zararı yoktur demiştir. Hatta devletimiz Manavgat Nehri üzerine 150 milyon dolar harcayarak filtre, depolama ve pompalama sistemi ve sahile kadar uzanan boru hattı da kurmuş. Ancak 25 yıldır kullanılmadığı için kötü durumda.”
Suudi Arabistan’ın tatlı su ihtiyacı 11 milyon metreküp
Kara, “Bu listede Manavgat yok, Asi Nehri yok, Düden vs. pek çok akarsu yok. Sadece Suudi Arabistan’ın günlük desalinasyon ile tatlı su üretimi 11 milyon metreküp. Bu sular denize dökülürken, petrol tankerimizi balast tanklarında tuzlu deniz suyuyla Orta Doğu’ya gönderiyoruz” dedi.
“Türkiye; Somali, Hindistan ve Çin ‘LNG – Tatlı Su Hattı’na öncülük edebilir”
Somali'de TPAO’nun gaz rezervi bulduğunu, ancak şu ânda çıkarmak için tesis olmadığını söyleyen Güner Kara, “Türk armatörleri, devletimiz desteklerse; Somali’nin yanı sıra Cezayir, Arabistan-Hindistan LNG-Tatlısu Ticaret Hattına öncülük edebilirler. Hatta Çin-Avustralya LNG-Tatlısu Ticaret Hattına öncülük edebilirler. Getir LNG’yi götür balast tankında tatlı suyu. Libya var, katar var, Malta var, var da var” diye konuştu.
Çok farklı gemiler tatlı su taşıyabilir
Güner Kara’ya göre; petrol, LNG, LPG, bitümen, buğday, kömür, çelik, cevher, hatta Ro-Ro gemileri bu yeni sisteme dâhil edilebilir. Önemli olan geminin bir ürün getirmesi ve geldiği ülkenin tatlı suya ihtiyaç duyması.
“Türkiye tatlı su ticaretinde avantajlı”
Sürecin iyi yönetilmesi durumunda müşteri ülkelerin her zaman ilk yapanı tercih edeceğini belirten Güner Kara, şunları kaydetti: “Çünkü operasyon ve know-how tecrübesi en yüksek olan riskleri en az olandır. Başlangıçta gemi sabit hatta çalışır, ancak zamanla bu verimin diğer limanlarda da fark edilmesiyle hareket alanı genişler. Ticaret açısından da saymakla bitmeyecek kadar çok seçenek var. Bu noktada suyu olan ülkeler Türkiye, Hindistan ve Çin avantajlı ülkeler olarak ön plana çıkıyor. Muson sezonunda Hindistan ve Güney Çin çok daha avantajlı olsa da Türkiye'nin avantajı mesafe ve Manavgat Nehri'nin su kalitesi. Türkiye'den Cezayir 5 gün, Kızıldeniz 5 gün, Basra 10 gün sürer.”
Bir gemiye ve limana tatlı su sistemi nasıl kurulur?
Ballast tanklarının işlem için önce temizlenmesi, ardından tatlı su için boyanması veya coating uygulaması yapılması gerekir. Aynı zamanda anodların da tatlı suya uygun anodlarla değiştirilmesi gerekir. Sahilden tatlı suyu ballast devresine alabilmek ve sahile basabilmek için devreye ek alıcı devre ve valf eklenmesi gerekir. Tankerlerde Heavy Weather Ballast line devresi bulunuyor. Hatta kargo devresine Stern line modifikasyonu yapılabiliyorsa, ballast devresine de Stern Line devre modifikasyonu bir seçenek olabilir. Gemiler her 5 yılda bir periodik tersaneye girmek zorundadır. Bu çalışmalar tersane sürecinde yapılabilir. Türkiye’de Antalya Limanı’nın yanında bu çalışmanın yapılabileceği tersaneler mevcut.
Sistem nasıl çalışacak?
Geminin ballast tankları limandan gelen tatlı su devresi ile doldurulabilir. Eğer bu olanak yoksa; geminin ballast tankları minimum seviyede tatlı su ile doldurulur. Bu miktar “docking condition” olarak “stability booklette” bulunabilir. Eğer yoksa, BM ve SF ve pervanenin emniyetli manevra için gömülmesi gerekir. Gemi bu kondisyona ulaşınca, Antalya Limanı’na geçerek tamamen tatlı su ballastını alarak yola çıkar. Yanaşacağı ülkeye vardığında, tatlı su tankına ait sahil hattını ballast devresine bağlar. Kargo devresini sahildeki kargo hattına bağlar. Petrolü kargo tanklarına yüklerken, ballast tanklarındaki tatlı suyu sahile basar. Gemi sabit hatta çalışarak kargo tanklarında petrol getirir, ballast tanklarında tatlı suyu götürür.
Hakan Özan’a göre maliyet ve kârlılık iyi hesaplanmalı
Jotun Türkiye Marine ve Protective Direktörü Hakan Özan, böyle sistemleri kurmanın mümkün olduğunu, ancak bu iş için çalışacak geminin ilk tersane sürecinde alt yapısının bu operasyona en yüksek verimlilikte ulaşacak şekilde donatılması gerektiğini söyledi.
Bir liman veya gemiye tatlı su taşıma ve aktarma sisteminin tanker operasyonlarından farklı olmadığını ifade eden Özan, “Güvenlik tedbirleri tanker kadar zorlayıcı olmaz. Aktarma ve doldurma kapasitesi operasyonla ilintili olmalıdır. Pompa kapasitesi burada ön plandadır. Geminin kendi bünyesindeki tatlı su tanklarının mümkün olan en kısa sürede boşaltılması ve doldurulması önemlidir. “Freshwater” yani içme suyunda boya kısmı önemlidir. Kullanma tatlı suyunda ise böyle bir zorunluluk yok” diye konuştu.
Projenin kârlı olmasının tamamen kontratın uzun süreli ve yazılı olması ile alâkalı olduğunun altını çizen Özan, “Maliyet konusu önemli, yaklaşık 10 bin metrekare tank alanı için boya ve raspa/uygulaması yaklaşık 300 bin dolar tutar. Mesafe de önemli, bir ya da 2 günlük yol mesafesinde sadece bu amaca hizmet edecek gemi bulunabilir boş gidip dolu gelmesi böyle daha mantıklı olabilir” yorumunda bulundu.
Kaptan Levent Akson’a göre sistem çok fazla parametre gerektiriyor
LodeStar Genel Müdürü Kpt. Levent Akson, bu sistemin teknik olarak kurulabileceğini belirterek, armatörlere maliyetinin geminin büyüklüğüne göre değişeceğini, sahile ise iskele ile gemi arasındaki mesafe kadar değişken bir maliyet çıkacağını söyledi.
Sistemin çalışması için aynı geminin aynı hatta uzun erimli seferler yapması ve tahliye limanında gemi sahil hattına yeni bir tatlı su hattı çekilmesi gerektiğini vurgulayan Akson, aksi takdirde projenin verimli olamayacağını kaydetti.
Bu ticaretin yapılabilmesi için devletlerarası bir anlaşmanın daha önceden yapılmış olması gerektiğine de dikkat çeken Akson, “Türkiye’de de tatlı su ucuz değildir ve bedava alınmayacaktır, alıcının bu ücreti önceden kabûl etmiş olması gerekir. En önemlisi aynı geminin aynı hatta çalışıyor olması elzemdir. Ezcümle; bu sistemin çalışması pek çok parametreye bağlı olduğundan işlemesi mümkün değildir” yorumunda bulundu.
Ballast tankı nedir?
Gemilerin ballast tankları; geminin stabilitesini korumak, denge ve geminin boş seferde suya pervanenin yeteri kadar gömülebilmesi ve yakıt optimizasyonu için kullanılır. Bu tanklara deniz suyu alınarak boş seferlerde seyir yapılır. Tankların boyası tuzlu deniz suyunu taşıyabilmesi için özel bir boya ile boyanmıştır. 150 bin dwt kapasiteli bir tankerin ballast tankları 50 bin ton kapasitelidir.
Bu haberin/makalenin tamamı ya da bir kısmı kaynak gösterilmeden yayımlanamaz. Kaynak gösterilse dahi aktif link verilerek kullanılabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayımlayanlar hakkında yasal işlem başlatılır.
