ABD Başkanı Donald Trump’ın ekibi tarafından hazırlanan taslak barış planı ortaya çıktı; plan geniş toprak tavizleri ve ciddi güvenlik kısıtlamaları içeriyor.
Axios gazetesi yazarı Barak Ravid’in sızdırdığı bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel ekibi tarafından hazırlanan Ukrayna barış planının taslak metni Amerikan basınına yansıdı. Planın, savaşın geleceğini etkileyebilecek nitelikte çok kritik maddeler içerdiği görülüyor. Toprak düzenlemelerinden Ukrayna’nın askeri kapasitesine, uluslararası güvenlik garantilerinden yeniden yapılanma fonlarına kadar geniş bir yelpazede sert ve tartışmalı hükümler yer alıyor.
Planın hazırlanmasında Trump’ın yakın ekibinden Steve Witkoff, JD Vance, Marco Rubio ve Jared Kushner aktif rol aldı. ABD’li diplomatik kaynaklar ayrıca Türkiye ve Katar’ın, planın oluşturulma sürecinde ara kanallar açarak teknik müzakerelere katkı sunduğunu belirtiyor.
Taslak plan, dört ana başlık altında toplam 28 maddeye ayrılıyor. Öne çıkan düzenlemeler şöyle:
Toprak ve egemenlik düzenlemeleri (1-8)
- Donetsk ve Luhansk’ın fiilen Rusya’ya devredilmesi.
- Ukrayna’nın bu iki bölge üzerindeki askerî ve idarî iddialarını tamamen bırakması.
- Donbas çevresinde geniş bir silahsızlandırılmış tampon bölge kurulması.
- Zaporijya ile Herson’un doğu hattında mevcut cephe çizgilerinin uzun süreli olarak dondurulması.
- Kırım’ın Rusya’ya ait olduğunun ABD ve Batı tarafından resmen tanınması.
Ukrayna'nın askeri yapısında kapsamlı değişiklik (9-15, 19-20)
- Ukrayna ordusunun mevcut personelinin yarıya indirilmesi.
- Uzun menzilli füze ve ağır silah sistemlerine erişimin durdurulması.
- Yabancı birliklerin Ukrayna’da konuşlanmasının yasaklanması.
- Batı uzun menzilli silah transferlerinin kesilmesi.
- Askerî eğitim üslerinin kapatılması, istihbarat tesislerinin kısıtlanması.
- Ukrayna’nın NATO üyeliğinin en az 5–7 yıl askıya alınması.
- Ukrayna hukukundaki “Rusya işgalci devlettir” ifadelerinin kaldırılması.
- Donbas ve Kırım’a ilişkin davaların uluslararası mahkemelerden geri çekilmesi.
Uluslararası güvenlik mekanizmaları (21-25)
- ABD’nin Ukrayna’ya saldırı durumunda “hızlı destek” garantisi vermesi, ancak bunun askerî müdahaleyi zorunlu kılmaması.
- Avrupa ülkelerinin Ukrayna için ortak güvenlik fonu oluşturması.
- Rusya ihlal ederse otomatik ekonomik yaptırımların devreye girmesi.
- Silahsızlandırılmış bölgelerin uydu ve uluslararası gözlemciler tarafından denetlenmesi.
Ekonomik ve yeniden yapılanma süreci (26-28)
- Ukrayna’nın yeniden inşası için oluşturulacak fonun yönetimine Katar’ın da katılması.
- Rusya’nın zarar gören altyapı için “sınırlı ve düşük politik maliyetli” tazminat ödemesi.
- Ukrayna borçlarının yeniden yapılandırılması ve 2030’a kadar kademeli ödeme takvimi.
Zelenski: “Ukrayna’nın gerçek bir barışa ihtiyacı var”
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, gece yayınladığı video mesajında savaşın sonlanması için bağımsızlık ve egemenliği garanti altına alan bir barışa ihtiyaç duyduklarını söyledi.
ABD Kara Kuvvetleri Sekreteri Daniel Driscoll ile Kiev’de bir araya geldiğini hatırlatan Zelenski, ABD’den taslak barış planını resmi olarak teslim aldığını belirtti.
“Amerikan tarafı önerilerini, savaşı sona erdirme planının maddelerini ve vizyonunu bize sundu” diyen Zelenski, ekiplerin karşılıklı olarak plan üzerinde çalışma konusunda anlaştığını kaydetti.
Zelenski ayrıca, önümüzdeki günlerde ABD Başkanı Donald Trump ile bir görüşme yapmak istediğini açıkladı: “Amerika’nın gücü ve desteği barışı daha da yakınlaştırabilir. Bunu kaybetmek istemiyoruz.”
Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi de daha önce yaptığı açıklamada, planın “diplomasiyi yoğunlaştırma potansiyeli taşıdığını” belirtmişti.
