Enflasyon verileri, hanehalkı bütçesinden merkez bankası politikalarına kadar pek çok alanda etkili olurken, Temmuz 2025’e ilişkin oranlar yine iki farklı kurumdan oldukça farklı rakamlarla açıklandı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Temmuz ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) aylık yüzde 2,06 oranında arttığını, yıllık bazda ise enflasyonun yüzde 33,52’ye gerilediğini duyurdu. Haziran ayında bu oran yüzde 35,05 idi. Böylece yıllık enflasyon yaklaşık 1,5 puan düşüş gösterdi.
Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) de benzer bir eğilim gösterdi. Temmuz ayında üretici fiyatları aylık yüzde 1,73, yıllık bazda ise yüzde 24,19 oranında arttı.
Piyasada beklenti, aylık TÜFE artışının ortalama yüzde 2,34, yıllık enflasyonun ise yüzde 33,90 düzeyine gerileyeceği yönündeydi. Açıklanan veriler bu tahminlerin hafif altında kaldı.
Yasal kira artışlarında referans alınan 12 aylık ortalama enflasyon ise Temmuz ayında yüzde 43,23 olarak hesaplandı. Buna göre, Ağustos ayında yapılacak kira zamları bu oranın üzerinde olamayacak.
Öte yandan, bağımsız akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG), Temmuz ayında enflasyonun aylık yüzde 3,75, yıllık ise yüzde 65,15 olduğunu bildirdi. ENAG’a göre Haziran ayındaki yıllık enflasyon yüzde 68,68 seviyesindeydi.
En yüksek artış konut ve gıdada
TÜİK verilerine göre, Temmuz ayında en yüksek fiyat artışları konut, enerji ve gıda harcamalarında kaydedildi. Gıda fiyatları yüzde 3’ü aşan bir artış gösterdi. Konut ve kira kalemlerinde de dikkate değer yükselişler yaşandı.
Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 62,01 ile konut grubunda görüldü. Gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 27,95, ulaştırma harcamaları ise yüzde 26,57 oranında arttı. Bu grupların yıllık enflasyona katkısı sırasıyla yüzde 9,03, yüzde 6,94 ve yüzde 4,35 olarak hesaplandı.
Eğitim harcamalarında da yıllık yüzde 75,54 oranında artış kaydedildi. Aylık bazda en çok artış gösteren kalem ise yüzde 5,78 ile konut oldu. Bunu yüzde 5,69 ile alkollü içecekler ve tütün ürünleri izledi.
Enflasyon ve para politikası ilişkisi
Açıklanan enflasyon verileri, memur ve emekli maaş zamlarından sosyal yardımlara kadar pek çok alanda belirleyici olurken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) para politikası açısından da yol gösterici nitelik taşıyor.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, Mayıs 2025’te yaptığı değerlendirmede yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 24 olarak açıklamıştı. 2026 için bu hedef yüzde 12 olarak belirlenmiş, 2027 yılında ise enflasyonun tek haneli oranlara düşerek yüzde 8 seviyesine ulaşacağı öngörülmüştü.
TÜİK ve ENAG arasındaki fark neden bu kadar büyük?
TÜİK ile ENAG arasında açıklanan enflasyon oranları arasındaki fark, metodolojik farklılıklardan kaynaklanıyor. TÜİK, sabit bir tüketim sepetine dayalı olarak belirli zaman aralıklarında ve seçili mağazalardan fiyat verileri toplayarak enflasyon hesaplamasını yapıyor. Bu sepetin bileşimi yılda bir kez güncelleniyor.
ENAG ise internet üzerinden her gün toplanan dinamik fiyat verileriyle hesaplama yapıyor. Bu yaklaşım, değişimlerin daha hızlı izlenmesini sağlıyor.
Teknik farkların dışında, TÜİK’in resmî bir devlet kurumu olması nedeniyle verilerin siyasî baskılarla şekillendirildiğine dair zaman zaman kamuoyunda çeşitli şüpheler dile getiriliyor.
