Türkiye’nin denizlerdeki millî mühendislik gücü STM, Portekiz Deniz Kuvvetleri için inşa ettiği Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemilerinin kızağa koyma törenini İstanbul’da gerçekleştirdi. STM ana yükleniciliğinde yürütülen proje, Türkiye'nin bir Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi ülkeye gerçekleştirdiği ilk askeri gemi ihracatı olma özelliğini taşıyor.
Türk savunma sanayiinde yenilikçi ve millî sistemler geliştiren STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş., askeri denizcilikte tarihi ihracat başarısında yeni bir aşamaya ulaştı. Portekiz Deniz Kuvvetleri’nin açtığı Lojistik Destek Gemisi ihalesini kazanan STM, 17 Aralık 2024’te Portekiz’in başkenti Lizbon’da Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi Projesi’nin sözleşmesini imzaladı.
Sözleşmenin ardından tasarım faaliyetleri tamamlanan projede, ilk geminin inşa süreci iki ay önce gerçekleştirilen sac kesim töreniyle başladı. STM ana yükleniciliğinde İstanbul’da inşa edilen lojistik destek gemisinin kızağa koyma töreni, 29 Ocak’ta ADA Tersanesi’nde düzenlendi.
Törene; Portekiz Savunma Bakanı Nuno Melo, Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nobre de Sousa, Türk Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu, Portekiz Hava Kuvvetleri Komutanı Gen. João Cartaxo Alves, Türk Hava Kuvvetleri Komutanı Org. Cemal Ziya Kadıoğlu, Savunma Sanayii Başkan Yardımcıları, iki ülkenin büyükelçileri, Portekiz ve Türk Deniz Kuvvetleri mensupları ile savunma sanayii firmalarının temsilcileri katıldı.
Bakanlar ve kurum temsilcilerinden mesajlar
Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler törende yaptığı konuşmada, projenin Türkiye ve Portekiz arasındaki tecrübe ve teknoloji paylaşımı açısından önemli bir kazanım olduğunu vurguladı. Güler, özgün tasarımı, yüksek sürati, geniş taşıma kapasitesi ve operasyonel esnekliğiyle dikkat çeken gemilerin Portekiz donanmasının stratejik hedeflerine ve harekât ihtiyaçlarına cevap vereceğini belirterek, “Gemiler hizmete girdiğinde Portekiz donanmasının barış, istikrar ve kriz yönetimi kapasitesini daha da ileriye taşıyacak, aynı zamanda NATO'nun müşterek kabiliyetlerine de olumlu katkılar sağlayacaktır” dedi.
Portekiz Savunma Bakanı Nuno Melo ise konuşmasında projenin iki ülke donanmaları ve savunma sanayileri arasındaki güveni yansıttığını belirtti. Melo, Portekiz donanmasının konseptleri ile Türkiye’nin denizcilik uzmanlığını birleştirdiklerini ifade ederek projede emeği geçenlere teşekkür etti.
Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün de 2024 yılında imzalanan sözleşmenin STM ve Portekiz Donanması için tarihi bir adım olduğunu belirterek, projenin savunma sanayii iş birliğinin güçlü bir sembolü olduğunu söyledi. Görgün, ikinci gemi için de hazırlıklara başlandığını, inşasına bu yılın ilerleyen dönemlerinde başlanmasının ve Haziran 2026’ya kadar bloğunun kızağa konulmasının planlandığını bildirdi.
STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz ise Türkiye ile Portekiz arasındaki dostluğun mühendislik sembolü olarak tanımladığı projede önemli bir aşamanın geride bırakıldığını ifade etti. Güleryüz, planlı ve hızlı bir inşa süreciyle gemilerin 2027 yılında denize indirilmesinin, 2028 yılında ise Portekiz Deniz Kuvvetleri’ne teslim edilmesinin hedeflendiğini açıkladı.
Gemilerin görev kapasitesi ve teknik özellikleri
Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemileri, modüler ve çok yönlü tasarımıyla lojistik destek sağlama, denizde akaryakıt ve kargo transferi yapma, zırhlı araç taşıma kapasitesiyle müşterek güç aktarımı ve amfibi harekât görevlerinde kullanılabilecek. Kriz zamanlarında insani yardım, arama kurtarma ve hastane görevlerini de yerine getirebilecek gemiler, entegre haberleşme sistemi sayesinde komuta ve kontrol kabiliyetlerine de sahip olacak.
137 metre uzunluğa, 11 bin ton deplasmana ve 18+ knot azami sürate sahip olacak gemiler, 30 gün boyunca kesintisiz denizde kalabilecek. Toplam 100 görev personeline ek olarak 100 kişilik geçici konaklama kapasitesi bulunacak gemiler, 20 adede kadar hafif taktik zırhlı araç taşıyabilecek. Helikopter ve İnsansız Hava Araçları (İHA) için platform ve hangar da gemilerde yer alacak.
Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi (AOR+), barış ve harp zamanlarında suüstü platformlarına hem katı hem de sıvı yük desteği sağlamak üzere tasarlanan çok amaçlı müşterek lojistik destek gemisi olarak öne çıkıyor.
STM, 35 yıllık mühendislik ve teknoloji tecrübesiyle askeri deniz platformlarından taktik İHA sistemlerine, komuta kontrol sistemlerinden siber güvenliğe kadar birçok stratejik alanda Türkiye’nin ve dost ülkelerin ihtiyaçlarına yönelik çalışmalarını sürdürüyor.
