Kolombiya kıyılarında, yaklaşık üç asır önce batan İspanyol kadırgası San Jose‘ye ait yeni görüntüler, geminin efsanevî hazinesi hakkında daha fazla bilgi sağladı. Araştırmacılar, batık yakınlarında bulunan altın paraları inceledi ve bu paraların San Jose‘ye ait olduğunu doğruladı.
Kolombiya hükûmetine göre İngiliz belgeleri, geminin patlamadığını gösteriyor; ancak bazı İspanyol raporları geminin savaşta patlayarak battığını savunuyor. Yaklaşık 200 ton altın ve zümrüt dolu sandıklarla yüklü San Jose, Yeni Dünya’dan İspanya’ya dönüş yolundayken battı ve mürettebatın büyük kısmı yaşamını yitirdi.
San Jose, 1708 yılında İspanya ile İngiltere arasında süren savaşta, Cartagena açıklarında İngiliz Donanması tarafından batırılmış ve gemide bulunan yaklaşık 600 kişiden çoğu hayatını kaybetmişti. Gemi, gümüş, altın ve değerli taşlarla dolu büyük bir hazine taşıyordu; hazinenin günümüzdeki değerinin milyarlarca dolar olduğu tahmin ediliyor.
Kolombiya Donanması’ndan uzmanların da yer aldığı araştırma ekibi, deniz seviyesinin yüzlerce metre altında, uzaktan kumandalı su altı araçlarıyla çekilmiş görüntülerdeki onlarca altın parayı analiz etti. Antiquity dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, her bir paranın ortalama çapı 32,5 milimetre, ağırlığı ise yaklaşık 27 gram.
Paraların ön yüzünde kaleler, aslanlar ve haç sembolleri, arka yüzünde ise dalgalar üzerinde “Taçlı Herkül Sütunları” yer alıyor. Bazı paralarda “PVA” harfleri okunabiliyor. Bu harfler, İspanyol İmparatorluğu’nun Atlantik’teki genişlemesini simgeleyen Latince “Plus Ultra” (Daha da Öteye) mottosunu temsil ediyor. Üzerlerinde 1707 basım tarihi ve değerleri de görülebiliyor.
Araştırmaya göre bu döneme ait paralar, genellikle altın ya da gümüş külçelerden kesilerek üretiliyordu. Düzensiz şekilli ve elde basılan bu paralar, İngilizce’de cob, İspanyolca’da ise macuquina olarak biliniyor ve Amerika kıtasında iki asırdan uzun süre boyunca ana para birimi olarak kullanıldı.
Kolombiyalı yetkililer geçtiğimiz yıl, batığın uzaktan kumandalı araçlarla incelendiğini ve bu sırada çapa, testi ve cam şişeler gibi birçok eserin ortaya çıkarıldığını açıklamıştı.
2015 yılında keşfedilen geminin tam konumu, define avcılarından korunmak amacıyla gizli tutuluyor. Kolombiya hükûmeti, 2024 yılında batığın bulunduğu alanı “koruma altındaki arkeolojik bölge” ilân etti ve Karayip kıyılarındaki bu noktada çoklu su altı robotlarıyla çıkarma çalışmalarına başlanacağını duyurdu.
Batığın keşfinden bu yana, Kolombiya, İspanya ve Bolivyalı yerli Qhara Qhara halkı gibi çeşitli taraflar hazinede hak iddia ediyor. ABD merkezli deniz kurtarma şirketi Sea Search Armada da batığın aslında 40 yıl önce kendileri tarafından bulunduğunu öne sürüyor.
