Bulgaristan’da 19 Nisan’da yapılan genel seçimi, resmi olmayan sonuçlara göre eski cumhurbaşkanı Rumen Radev liderliğindeki İlerici Bulgaristan Partisi kazandı. İlk sonuçlar, partinin rakiplerinin çok önünde olduğunu ve Bulgaristan Parlamentosu’nda çoğunluğu sağladığını gösterdi.
Bulgaristan Devlet Televizyonu’nun paylaştığı resmi olmayan sonuçlara göre, oyların yüzde 90’dan fazlası sayılırken İlerici Bulgaristan Partisi oyların yüzde 45’ini alarak 240 sandalyeli parlamentoda 135 sandalye kazandı. GERB ve PP-DB yüzde 12’şer oy aldı. Movement for Rights and Freedoms oyların yüzde 6’sını, Vazrazhdane ise yüzde 4’ünü alarak seçim barajını aşan diğer partiler oldu.
Seçim zaferi sonrası başkent Sofia’daki parti merkezinde açıklama yapan Radev, “Bu sadece ilk adım. Bu, umudun güvensizliğe karşı zaferidir, özgürlüğün korkuya karşı zaferidir. Beklentiler, umutlar büyük” dedi.
“Yeniden seçime gidilmemesi için elimizden geleni yapacağız. Güçlü bir Avrupa’nın içinde, güçlü bir Bulgaristan olmalı” diyen Radev, seçmenlere aynı zamanda büyük sorumluluk yüklendiğini vurguladı.
62 yaşındaki Radev, 2017’den Ocak ayında yeni bir parti kurmak için istifa etmesine dek Bulgaristan’ın cumhurbaşkanlığı görevini yürüttü. Seçim kampanyasında yolsuzlukla mücadeleyi öne çıkaran Radev, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini eleştirse de European Union yaptırımlarına karşı çıkmış, Bulgaristan’ın Ukrayna’ya askeri destek vermesine ve silah satmasına da karşı olduğunu açıklamıştı.
Nick Thorpe, Bulgaristan’da son beş yılda sekizinci kez genel seçim yapıldığına dikkat çekerek, zayıf hükümetlerden yorulan seçmenin Radev’e istikrar fırsatı verdiğini değerlendirdi.
Askerlikten siyasete uzanan yol
18 Haziran 1963’te Dimitrovgrad’da doğan Radev, askeri kariyerine 1987’de başladı. Bulgaristan’daki eğitiminin ardından ABD’deki Air War College’den mezun oldu. “Bulgaristan’ın en tecrübeli savaş uçağı pilotu” unvanıyla korgeneral olan Radev, 2014’te Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na atandı ve bu görevi iki yıl sürdürdü.
2016’da askeri kariyerini bırakarak siyasete giren Radev, aynı yıl cumhurbaşkanı seçildi. 2017’de göreve başladı, 2021’de yeniden seçildi ve İlerici Bulgaristan Partisi’ni kurmak amacıyla Ocak ayında görevinden istifa etti.
Görev süresince AB politikalarına karşı temkinli duruşuyla öne çıkan Radev, Rusya ile diyaloğun sürdürülmesi çağrısı yaptı, Ukrayna’ya askeri yardıma karşı çıktı ve Boyko Borisov ile sık sık siyasi krizler yaşadı.
“Bulgaristan benzersiz bir konumda, çünkü hem Slav hem de Doğu Ortodoks geleneğine sahip tek AB üyesiyiz” diyen Radev, ülkesinin Rusya ile ilişkileri yeniden tesis etmek için önemli bir bağlantı olabileceğini savundu.
Geçen yıl Bulgaristan’ın Euro Bölgesi’ne katılmaya hazır olmadığını söyleyen Radev, bu kararın referanduma götürülmesini istemişti. Ancak girişimi sonuçsuz kaldı ve Bulgaristan 1 Ocak’ta Euro Bölgesi’ne katıldı.
Silah üretimini artırmak, kamu ihalelerinde yapay zeka kullanımı ve yargı sisteminde kapsamlı reform, Radev’in vaatleri arasında yer aldı.
Yolsuzluk karşıtı çizgi ve yeni dönem
Radev, 2020’deki yolsuzluk karşıtı protestolara açık destek verdi, birçok liberal ve AB yanlısı seçmenin desteğini kazandı. Bir yıl sonra Borisov’un görevden ayrılmasıyla sonuçlanan protestolara Cumhurbaşkanlığı Sarayı’ndan yumruğunu kaldırarak katılan Radev, geçen yılın sonunda da yolsuzluk karşıtı gösterileri destekledi.
Aralık 2025’te hükümetin istifasının ardından yeni parti kurma kararı alan Radev’in merkez sol partisi, eski askeri yetkililerden sosyalist bürokratlara, eski sporculardan ülkenin en büyük silah üreticisinin sendika liderine kadar farklı isimleri bir araya getiriyor.
Evli ve iki çocuk babası olan Radev, mütevazı yaşam tarzı, “vatansever” eylemler ve aile değerlerine verdiği destekle tanınıyor. Sade ve içine kapanık bir siyasetçi olarak görülen Radev’in, deneyimli siyasetçilerin iletişim becerisine sahip olmadığı yorumları yapılıyor.
Buna rağmen seçim kampanyasında bir köy bakkalında çekilen ve artan fiyatlarla Euro Bölgesi’ne girişten şikayet eden esnafı sakinleştirdiği görüntülerin yer aldığı video viral olmuş, bu görüntüler kampanyanın dikkat çeken anlarından biri olmuştu.
