Şubat ayında deniz yoluyla yapılan yüklerin zamanında teslimat oranı yüzde 27'ye düştü. 2026 yılına gelindiğinde, küresel konteyner taşımacılığı artık öncelikle klasik arz-talep dinamikleriyle yönlendirilmemesi bunun yerine, belirsizlik, jeopolitik çatışmalar ve öngörülemeyen aksaklıkların gündemi belirlemesi bekleniyor. Bu durumun yakın zamanda değişeceğine dair hiçbir işaret ise yok.
Xeneta ve DHL'nin son verilerine göre, fiyatların ve kapasitenin piyasa ihtiyaçlarına göre dengelendiği geleneksel mantık, yerini yeni bir gerçekliğe bıraktı; yük güzergâhları yeniden düzenlendi, seferler iptal edildi ve gecikmeler norm hâline geldi. Bu durum, sektörün ciddi zorluklarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Xeneta'nın Şubat 2026 için hazırladığı “Zamanlama Güvenilirliği Karnesi”'ne göre konteyner gemilerinin küresel zamanında varış güvenilirliği sadece yüzde 27'ye düştü; bu, Ocak 2025'ten bu yana en düşük seviye. Bu, dört gemiden üçünün geç vardığı anlamına geliyor. Özellikle Orta Doğu ve Uzak Doğu-Avrupa rotaları, Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı'ndaki devam eden çatışmalar nedeniyle güvenilirliğin ciddi şekilde düştüğü rotalardan ağır şekilde etkileniyor.
İlginizi çekebilir:
CMA CGM, lojistik ağını genişletiyor
Nakliye sektörünü zor günler bekliyor
Xeneta analizinde, “Bu sadece geçici bir dalgalanma değil. Bu, yük taşımacılığı sektörünün giderek olağanüstü koşullar altında faaliyet gösterdiğini yansıtan sistemik bir düşüş” diye belirtti. DHL'in Nisan 2026 tarihli “Deniz Taşımacılığı Pazar Güncellemesi”, Orta Doğu'daki mevcut krizin navlun fiyatlarını yıllık bazda yüzde 35 oranında artırdığını gösteriyor. Bunun birçok nedeni var:
- Hürmüz Boğazı'nın fiili olarak kapanması nedeniyle petrol fiyatları bir ay içinde yüzde 71 arttı ve bu durum yakıt fiyatlarının fırlamasına yol açtı.
- Yakıt maliyetleri artık nakliye şirketlerinin işletme maliyetlerinin yüzde 20-25'ini oluşturuyor; bu artış, yakın zamanda uygulamaya konulan ‘Acil Yakıt Ek Ücretleri'ne doğrudan yansıyor.
- Afrika çevresindeki güzergâh değişiklikleri ve limanlardaki tıkanıklık nedeniyle kapasite yüzde 17 oranında azaldı; limanlardaki tıkanıklık son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
DHL bu durumu raporda, “Nakliye şirketleri artık bu maliyetleri kendi başlarına karşılayamıyorlar. Bunları müşterilere yansıtmak zorundalar ve bu da aceleyle getirilen ek ücretler ve vergiler yoluyla yapılıyor” diye açıkladı.
DHL'in Mart 2026 Liman Durumu Güncellemesi, herhangi bir anda 3 milyon TEU'nun yoğun limanlarda bekletildiğini ortaya koyuyor; bu seviye, koronavirüs krizinin zirve noktasıyla aynı. Özellikle risk altında olan limanlar ise; Vancouver, Los Angeles Hamburg, Rotterdam ve son olarak Basra Körfezi'ndeki Cebel Ali ve Dammam.
Kısaca özetlemek gerekirse küresel yük taşımacılığı sektörü, 2026 yılında belirsizliğin tek sabit unsur olduğu yeni bir gerçeklikle karşı karşıya. Jeopolitik çatışmalar, yakıt ek ücretleri ve liman tıkanıklığı, geleneksel talep ve arzın yerini alarak başlıca itici güçler haline geldi.
