Rusya ile Kazakistan arasındaki uzay iş birliği, Soyuz-5 roketinin fırlatılması ve Baiterek projesiyle birlikte yeni bir evreye giriyor.
Soyuz-5’in ilk test uçuşu gerçekleştirildi
Rusya’nın yeni orta sınıf fırlatma aracı Soyuz-5, ilk uçuş testleri kapsamında cuma gecesi Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatıldı. Açıklama, Rusya’nın devlet uzay ajansı Roscosmos tarafından yapıldı.
Roscosmos’un verdiği bilgilere göre Soyuz-5, “dünyanın en güçlü sıvı yakıtlı roket motoru” olarak tanımlanan bir sistemle donatıldı. İlk test uçuşunda roketin birinci ve ikinci aşamalarının sorunsuz şekilde çalıştığı, yük maketinin planlanan suborbital yörüngeye yerleştirildikten sonra Pasifik Okyanusu’na düştüğü belirtildi.
Yeni nesil roketin, yük fırlatma maliyetlerini düşürmesi, taşıma kapasitesini 17 tona kadar iki katına çıkarması ve daha çevre dostu yakıt bileşenleri kullanacak şekilde tasarlandığı ifade edildi.
Baykonur ve Baiterek ile güçlenen ortaklık
Baykonur Uzay Üssü, uzay keşfi tarihinin en simgesel merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor. 1961 yılında Yuri Gagarin’in Vostok 1 göreviyle insanlı ilk uzay uçuşunun gerçekleştirildiği üs, bugün de stratejik önemini koruyor.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Rusya, Kazakistan ile yaptığı kira anlaşması kapsamında Baykonur’u işletmeye devam etti. 2004 yılında ise iki ülke, fırlatma tesislerinin modernizasyonu ve daha çevre dostu roket sistemlerine geçişi hedefleyen Baiterek Projesi'ni hayata geçirdi.
Kazakistan ile Rusya arasındaki iş birliği sonraki yıllarda da sürdü. 2021 yılında Kazak parlamentosu, Baykonur Uzay Üssü’nün Rusya’ya kiralanma süresini 2050 yılına kadar uzattı.
Soyuz-5/Sunkar roketinin fırlatılması, Kazakistan’ın uzay hedefleri açısından bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Baiterek fırlatma kompleksinin geliştirilmesi ve Baykonur’daki modern altyapı üzerindeki kontrolün artmasıyla birlikte Kazakistan, yalnızca bir uzay üssü işletmecisi olmanın ötesine geçerek yeni bir uzay gücü olma yolunda ilerliyor.
