Karadeniz’de liman ve sevkiyat hatlarına yönelik saldırılar, Rusya’nın tahıl ihracatında alternatif güzergâhlara yönelmesini hızlandırdı. Rus şirketleri, Baltık ve Arktik limanlarını daha aktif kullanmaya başlarken, gübre ve kömür terminalleri de buğday yüklemeye uygun hale getiriliyor.
Rusya’nın tahıl ihracatında öne çıkan Ust-Luga, St. Petersburg ve Murmansk gibi limanlar, Karadeniz’deki aksamanın etkisini azaltmak amacıyla devreye alınıyor. Böylece tahıl sevkiyatının daha önce büyük ölçüde yoğunlaştığı Karadeniz dışındaki rotaların payı artırılmaya çalışılıyor.
Tahıl terminalleri yeniden düzenleniyor
Dönüşümün dikkat çeken unsurlarından biri, daha önce ağırlıklı olarak gübre ve kömür taşımacılığında kullanılan terminallerin tahıl yüklemeye uyarlanması oldu.
Kuzey limanlarının daha fazla kullanılması, demiryolu bağlantıları ve depolama kapasitesinin de devreye alınmasını gerektiriyor. Ancak yeni rotaların Karadeniz’deki kaybı tamamen telafi etmesi kısa vadede kolay görünmüyor.
İlginizi çekebilir:
Fransız Egis, köprü ve otoyol özelleştirmesi için Ankara’da
Rusya’nın ihracatı geriliyor
Rusya’nın deniz yoluyla gerçekleştirdiği tahıl ihracatının geçmişte yaklaşık yüzde 90’ı Karadeniz üzerinden yapılıyordu. Bu nedenle akışın kısa sürede farklı limanlara kaydırılması lojistik açıdan önemli bir maliyet yaratıyor.
Temmuz ve ağustos aylarında Rusya’nın tahıl ihracatının yıllık bazda yaklaşık yüzde 31 gerilediği belirtilirken, eylül ayında düşüşün yüzde 50’ye ulaşabileceği ifade ediliyor.
Murmansk ve Baltık limanlarının yıl boyunca kullanılabilmesi önemli bir avantaj sağlasa da daha uzun mesafeler, demiryolu kapasitesi, vagon bulunabilirliği ve limanlardaki yükleme kapasitesi maliyetleri artırıyor.
Türkiye’de un ve yem maliyetleri izlenecek
Rusya’nın rota değişikliği Türkiye açısından da önem taşıyor. Rusya, Türkiye’nin başlıca buğday tedarikçileri arasında yer alırken, sevkiyat güzergâhlarının uzaması navlun ve ithalat maliyetlerini artırabilir.
Teslimat sürelerinin uzaması ve lojistik maliyetlerin yükselmesi, Türkiye’de un ve yem sanayisi başta olmak üzere gıda zincirinde yeni bir maliyet baskısı oluşturabilir.
Piyasalar önümüzdeki dönemde özellikle kuzey limanlarının ne kadar hızlı kapasite kazanacağını, Karadeniz’deki güvenlik risklerinin seyrini ve yeni lojistik düzenin buğday fiyatları ile navlunlara etkisini izleyecek.
