Nisan ayında tüm işsizlik tanımlarında ciddi artış yaşanırken, Türkiye’nin 2025 yılının ilk çeyrek büyümesi, tarım ve sanayinin daralmasıyla yüzde 1,0’de kaldı. Vatandaşların bireysel kredi ve kredi kartı borçları da 4 trilyon 513 milyar liraya ulaştı. CHP Genel Başkan Yardımcısı Gökan Zeybek, batık kredilerin ise son 8 haftada 51,9 milyar lira daha artarak 393,6 milyar liraya yükseldiğini açıkladı.
TÜİK2025 yılı ilk çeyrek büyüme rakamlarını açıkladı. Türkiye ekonomisi 2025 yılının ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,0, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,0 büyüdü.
GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2025 yılı birinci çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; inşaat sektörü toplam katma değeri yüzde 7,3, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 6,1, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 4,7, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 4,0, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,4, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 1,8, hizmetler yüzde 1,3, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 0,5 ve kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 0,3 arttı.
Tarım ve sanayi küçüldü
2025'in ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre tarım sektörü yüzde 2,0, sanayi ise yüzde 1,8 azaldı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,0 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2025 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2,7 arttı.
Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2025 yılının birinci çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 36,7 artarak 12 trilyon 125 milyar 173 milyon TL oldu. GSYH'nin birinci çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 335 milyar 504 milyon olarak gerçekleşti. Son 12 aylık GSYH büyüklüğü 1 trilyon 370,8 milyar dolar oldu.
İthalat arttı ihracat azaldı
Mal ve hizmet ihracatı, 2025 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 0,01 azalırken ithalatı yüzde 3,0 arttı.
Yerleşik hane halklarının nihai tüketim harcamaları 2025 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 2,0 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1,2, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 2,1 arttı. İşgücü ödemeleri ise, 2025 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 42,9 arttı. Net işletme artığı/karma gelir yüzde 31,2 arttı.
Dar, geniş ve genç işsizlikte artış
Türkiye'de işsizlik oranları endişe verici düzeylere çıkarken, iş bulamayanlar, İŞKUR’un geçici istihdam programlarına yönelerek geçimlerini sağlama çabasında. Başvuranlar arasında doktora mezunları bile yer alıyor.
TÜİK nisan ayına ilişkin işsizlik rakamlarını açıkladı. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 8,6 oldu. İşsiz sayısı bir önceki aya göre 203 bin kişi artarak 3 milyon 63 bin kişi oldu. İşsizlik oranı bir önceki ay yüzde 8 seviyesindeydi. Böylece oran 0,6 puanlık bir artış göstermiş oldu.
Hane halkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; dar tanımlı işsizlik 6 ay sonra ilk kez artmış oldu. Geniş tanımlı işsizlik ise yüzde 32,2 rekor kırdı. 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2025 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre 203 bin kişi artarak 3 milyon 63 bin kişi oldu.
İstihdam azaldı
İstihdam edilenlerin sayısı 2025 yılı nisan ayında bir önceki aya göre 316 bin kişi azalarak 32 milyon 359 bin kişi, istihdam oranı ise 0,5 puan azalarak yüzde 48,8 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65,8 iken kadınlarda yüzde 32,2 olarak gerçekleşti.
İşgücü 2025 yılı nisan ayında bir önceki aya göre 114 bin kişi azalarak 35 milyon 421 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,2 puan azalarak yüzde 53,4 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,9 iken kadınlarda yüzde 36,4 oldu.
2 milyon 779 bin kişi iş aramaktan vazgeçti
CHP Genel Başkan Yardımcısı Gökan Zeybek, sosyal medyadan yaptığı açıklamada, icra dairelerine 1 Ocak – 17 Mayıs günleri arasında giden yeni dosya sayısının, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 oranında artarak 3 milyon 637 bine çıktığını söyledi. TÜİK'in yayımladığı verilere göre emeklilerin 4’e üçünün iş aradığını da belirten Zeybek, “2 milyon 779 bin kişi iş aramaktan vazgeçerken bunların yüzde 40'ını gençler oluşturdu. Geçen yılın ilk çeyreğine göre umutsuzların artışı 706 bin oldu” değerlendirmesinde bulundu.
Batık krediler 8 haftada 52 milyar lira arttı
Gökan Zeybek, vatandaşların bireysel kredi ve kredi kartı borçlarının 4 trilyon 513 milyar liraya ulaştığını belirterek, “Batık krediler ise son sekiz haftada 51,9 milyar lira daha artarak 393,6 milyar liraya yükseldi. Vatandaşların, bankalar ve finans kuruluşlarına olan bireysel kredi ve kredi kartı borçları 1,6 milyar lira daha artarak 4 trilyon 513 milyar liraya ulaştı” ifadelerini kullandı.
Her 3 haneden 1'i sağlıksız koşullarda barınıyor
Üretimde maliyetler ve dalgalı dövizin, iflas ile fabrika satışlarını hızlandırdığını vurgulayan Gökan Zeybek, “İş insanları ‘sarı sitelere' de ilan vererek fabrikalarına müşteri arıyor. Son 10 günde 24 fabrika, e-ticaret siteleri aracılığıyla satışa çıkarıldı” dedi.
Hane halkı büyüklüğünde ortalama aile bireyi sayısının 4’ten 3,11 kişiye düştüğünü vurgulayan Zeybek, “Çekirdek ve geniş ailelerde yoksulluk arttı, tek kişilik haneler çoğaldı. Her 3 haneden 1'i sağlıksız koşullarda barınıyor. 25-29 yaş grubunda ve hiç evlenmemiş 3 milyon 374 bin 686 kişiden 2 milyon 450 bin 869'u ailesiyle kalıyor. Yani her 4 gençten 1’i parasızlık yüzünden ailesiyle yaşıyor” diye yazdı.
