Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilim ve Hürmüz Boğazı'nda petrol sevkiyatına yönelik artan riskler, küresel enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerine neden oldu. ABD tipi ham petrol (WTI), haftayı varil başına 82,49 dolardan tamamlayarak yüzde 16 değer kazanırken, Brent petrol 88 doların üzerine çıkarak son bir ayın en yüksek seviyesini gördü.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin temel nedeni, ekonomik talepteki artıştan ziyade Orta Doğu'da arzın sekteye uğrayabileceğine yönelik endişeler oldu. ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanması ve bölgedeki askeri hareketlilik, piyasalarda risk primini önemli ölçüde artırdı. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiğinin yavaşlaması, arz güvenliğine ilişkin kaygıları güçlendirdi. Uzmanlar, boğazdaki sınırlı aksaklıkların bile petrol fiyatlarına hızlı şekilde yansıdığına dikkat çekiyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), deniz taşımacılığında yaşanabilecek uzun süreli kesintilerin küresel enerji güvenliği açısından önemli risk oluşturabileceği uyarısında bulundu. Bu süreçte Körfez ülkeleri ise ihracatın aksamaması için alternatif terminalleri daha etkin kullanmaya başladı.
İlginizi çekebilir:
Hürmüz Boğazı’ndaki kriz Babülmendep’e sıçrayacak mı?
OPEC+ üretimi artırıyor ancak etkisi sınırlı kalabilir
OPEC+, ağustos ayında günlük petrol üretimini 188 bin varil artırma kararı aldı. Normal koşullarda ilave arzın fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturması beklenirken, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat riskleri bu etkinin sınırlı kalmasına neden oluyor.
Uzmanlara göre üretim artışının piyasaya yansıyabilmesi için petrolün uluslararası pazarlara kesintisiz ulaşması gerekiyor. Tanker trafiğindeki sorunların devam etmesi halinde daha yüksek üretim kotaları fiili arzı artırmakta yetersiz kalabilir. Kısa vadede jeopolitik riskler fiyatları desteklese de orta ve uzun vadede talep görünümüne ilişkin soru işaretleri sürüyor. OPEC, 2026 yılı küresel petrol talebi artış tahminini üst üste üçüncü kez aşağı yönlü revize ederken, IEA da yüksek enerji maliyetlerinin ekonomik aktiviteyi yavaşlatarak petrol tüketimini baskılayabileceğini belirtti.
