ABD’nin beş İran petrol tankerini hedef almasının ardından Tahran’dan misilleme geldi. İran, Hürmüz Boğazı çevresinde iki ABD gemisi ve sekiz tankerin saldırıya uğradığını duyurdu. Karşılıklı saldırılar, yaklaşık altı aydır devam eden savaşta deniz taşımacılığını hedef alan en kapsamlı çatışma dalgalarından biri olarak öne çıktı.
Bölgede artan gerilim petrol piyasalarını da etkiledi. Brent petrolün varil fiyatı temmuz ayından bu yana ilk kez 100 dolar seviyesini aşarken, saldırılarda en az bir denizcinin öldüğü, bir mürettebat üyesinin ise kaybolduğu bildirildi.
Yeni saldırılar, ABD ile İran arasında yaklaşık bir aydır devam eden görece sakin dönemin ardından geldi. Washington bu süreçte Tahran üzerindeki baskısını ağırlıklı olarak ekonomik tedbirlerle artırmaya çalışıyordu.
İran ayrıca Ürdün’de bulunan bir ABD askeri üssüne balistik füze saldırısı düzenlediğini açıkladı. Ürdün makamları, fırlatılan 20 füzeden 18’inin hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini, diğer iki füzenin ise yerleşim olmayan alanlara düştüğünü bildirdi. ABD’li bir yetkili de saldırıda Amerikan askerleri arasında can kaybı yaşanmadığını belirtti.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin yeni saldırılarına daha sert karşılık verileceği mesajını verirken, Tahran denizdeki giriş yasağı uygulanan bölgenin genişletileceğini açıkladı. İran, yeni sınırların Pakistan sınırı yakınlarındaki Çabahar kıyılarına kadar uzanacağını duyurdu.
Trump: İran savaşı seçimleri etkileyebilir
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın kasım ayında düzenlenecek ara seçimleri etkilemeye çalıştığını iddia etti. Trump, savaşın seçimlerin ardından kısa süre içerisinde sona erebileceğini savunurken, İran’ın çatışmayı uzun süre devam ettirecek kapasiteye sahip olmadığını öne sürdü.
Wall Street Journal ise Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da aralarında bulunduğu bazı üst düzey Beyaz Saray yetkililerinin Trump’ı savaşın görev süresinin sonuna, yani Ocak 2029’a kadar devam edebileceği konusunda uyardığını yazdı. Söz konusu haber Reuters tarafından bağımsız şekilde doğrulanmadı.
İlginizi çekebilir:
Hürmüz’de gemi trafiği yarı yarıya azaldı
ABD beş İran tankerini vurdu
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), gece saatlerinde düzenlenen operasyonlarda beş İran petrol tankerinin imha edildiğini açıkladı. Komutanlık, saldırıların ardından alev alan tankerlerin batışına ilişkin görüntüler de paylaştı.
CENTCOM, operasyonların İran Devrim Muhafızları’nın bir ABD savaş gemisini iki kez balistik füzelerle hedef almaya çalışmasının ardından gerçekleştirildiğini bildirdi. ABD tarafı, saldırılarda Amerikan personelinin zarar görmediğini açıkladı.
Washington yönetimi geçen hafta, Amerikan savaş gemilerine yönelik her türlü İran saldırısına tankerleri hedef alarak karşılık verme politikasını duyurmuştu. ABD’nin açıklamalarına göre son bir hafta içinde vurulan İran tankerlerinin toplam sayısı 10’a yükseldi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Kolombiya ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, İran’ın ABD savaş gemilerine yönelik her saldırı veya saldırı girişiminin bir İran tankerinin kaybedilmesiyle sonuçlanacağını söyledi.
İran ise misilleme olarak iki ABD gemisi ile sekiz tankeri hedef aldığını açıkladı.
Dubai açıklarında demirleyen petrol ürünleri tankeri Hercules Star’a düzenlenen saldırıda bir denizci yaşamını yitirirken, bir mürettebat üyesinden haber alınamadı. Gemiyi kiralayan Peninsula şirketi saldırıyı doğruladı.
İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi (UKMTO), bölgede bir geminin mermi isabet etmesinin ardından yana yattığı yönünde ihbar aldığını bildirdi. Ancak söz konusu geminin Hercules Star olup olmadığı henüz kesinleşmedi.
Iraklı liman yetkilileri ise yaklaşık 2 milyon varil fuel oil taşıyan New Andros isimli tankerin Irak karasularında bir insansız hava aracı tarafından vurulduğunu ve gemide yangın çıktığını açıkladı. 22 kişilik mürettebattan herhangi birinin hayatını kaybettiğine ilişkin bilgi paylaşılmadı.
UKMTO ayrıca Basra Körfezi’nin kuzeyi ve Umman Körfezi’nde çok sayıda ticari geminin yoğun saldırı altında kaldığı yönünde ihbarlar aldığını duyurdu. Bir deniz güvenliği kaynağı da Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Khor Fakkan Limanı’nda bulunan bir LNG tankerinin hasar gördüğünü aktardı.
İran’ın güneyindeki Jask liman kentinde de deniz yönünden geldiği belirtilen bir patlama sesi duyuldu. İran’ın Fars haber ajansı, olayın kaynağı ve nedeninin henüz belirlenemediğini bildirdi.
Hürmüz Boğazı’ndan petrol geçişi geriledi
ABD yönetimi son haftalarda, savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin yeniden arttığını açıklıyordu. Ancak ağustos ayının sonunda çatışmaların yeniden yoğunlaşması, bu toparlanmayı tersine çevirdi.
Rystad Energy Başekonomisti Claudio Galimberti, boğazdan günlük petrol geçişinin yaklaşık 2 milyon varile kadar gerilediğini söyledi. Bu miktar, çatışmaların 30 Ağustos’ta yeniden başlamasından önceki hafta günlük 8 ila 9 milyon varil seviyesindeydi.
Bölgedeki gelişmeler petrol fiyatlarının yanı sıra rafine yakıt piyasasında da etkisini gösterdi. ABD’de motorinin ortalama perakende fiyatı çarşamba günü galon başına 5,94 doların üzerine çıkarak rekor seviyeye ulaştı.
