İran ve Umman, Hürmüz Boğazı'ndan Basra Körfezi'ne giriş yapan gemilerin denetiminin Tahran'a bırakılmasını öngören bir düzenleme üzerinde müzakere yürüttüğü öne sürüldü. Ancak geçiş ücretleri, denetim mekanizması ve ABD'nin tutumu konusunda taraflar arasında önemli görüş ayrılıkları sürüyor.
Reuters'a konuşan İranlı ve bölgesel kaynaklara göre, İran ile Umman arasında yürütülen müzakerelerde Hürmüz Boğazı'ndan Basra Körfezi'ne giriş yapan ticari gemiler üzerinde İran'a denetim yetkisi verilmesini öngören bir anlaşma taslağı ele alınıyor. Kaynaklar, söz konusu düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde bunun İran açısından bugüne kadarki en önemli diplomatik kazanımlardan biri olacağını değerlendirirken, ABD yönetimi iddialarla ilgili resmi bir açıklama yapmadı.
İlginizi çekebilir:
Husiler Aden Körfezi’nde Suudi tankeri hedef aldı
Geçiş ücretlerinde uzlaşma sağlanamadı
Müzakerelerin en kritik başlıklarından birini Hürmüz Boğazı'ndan geçecek gemilerden alınacak ücret oluşturuyor.
Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran'ın taşınan yükün değerinin yüzde 5 ila 7'si arasında ücret talep ettiğini söyledi. Umman'ın yaklaşık yüzde 3'lük bir ücret önerdiği, ABD'nin ise herhangi bir geçiş ücreti uygulanmasına karşı çıktığı belirtildi.
Kaynaklara göre, Körfez ülkeleri de gemi denetimlerinin bölge ülkelerinin gözetiminde yürütülmesini ve olası ücretlerin gönüllülük esasına dayanmasını istiyor.
Gemilerin İran karasularını kullanması planlanıyor
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, resmi IRNA haber ajansına yaptığı açıklamada tarafların temel konularda mutabakata yaklaştığını belirterek, ticari gemilerin hem Basra Körfezi'ne girişte hem de çıkışta İran karasularını kullanacağını söyledi.
Ancak Reuters'a göre mevcut taslak yalnızca Körfez'e giriş yapan gemiler üzerindeki denetim yetkisini netleştirirken, Körfez'den ayrılan gemilerin denetimine ilişkin düzenleme müzakerelerin en önemli anlaşmazlık başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
İran'dan Körfez ülkelerine uyarı
Reuters'ın görüştüğü beş kaynağa göre Tahran, ABD'nin İran'a yönelik yeni bir saldırı düzenlemesi halinde Körfez'deki enerji altyapısını hedef alabileceği yönünde bölge ülkelerine mesaj gönderdi.
Kaynaklardan biri, İran'ın ABD'nin olası saldırılarına karşı enerji tesisleri ve diğer stratejik hedeflere misilleme yapılacağını açık şekilde ilettiğini söyledi.
Petrol fiyatları geriledi
ABD Başkanı Donald Trump, diplomatik çözümden yana olduğunu yineleyerek anlaşmaya öncelik verdiğini ifade etti. Trump'ın müzakerelere yönelik açıklamaları ve yeni askeri operasyonları ertelediğini duyurmasının ardından küresel petrol fiyatları son iki günde sert geriledi.
Buna karşın, Hürmüz Boğazı'nın geleceğine ilişkin müzakerelerde geçiş ücretleri, denetim yetkisi ve güvenlik düzenlemeleri konusundaki belirsizlikler devam ediyor.
