Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının, dünyanın gübre hammaddesi tedarikini sekteye uğratarak gıda fiyatlarında artışı ve kıtlık endişelerini tetiklemesinden endişe ediliyor.
Gübre hammaddesi ihracatının yaklaşık olarak yarısının (üre, amonyak, kükürt, hidrojen, doğal gaz ve azot gibi gübre yapımında kullanılan çeşitli ham maddeler) geçtiği Hürmüz Boğazı, hem ABD'de hem de dünya genelinde gıda tedariki için hayati önem taşıyor. Boğazın kapalı veya kısıtlı kaldığı her gün, Kuzey Yarımküre'nin hayati önem taşıyan bahar ekim sezonuna daha da uzamasına neden oluyor. Uzmanlara göre gübre şoku, marketlerdeki gıda fiyatlarında yüzde 1 ila yüzde 3'lük bir artıştan, dünya çapında taze gıda kıtlığına kadar her şeye neden olabilir.
İlginizi çekebilir:
ABD’den İran limanlarına abluka kararı
Tarım üzerindeki etkileri uzun vadeli olabilir
Geçtiğimiz hafta ABD ve İran, İran'ın hayati önem taşıyan su yolunu gemi trafiğine yeniden açması şartıyla iki haftalık bir ateşkes konusunda anlaştılar. Ancak İran, 24 saat içinde Tahran'ın anlaşmanın şartlarını ihlal ettiğini söylediği İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını gerekçe göstererek boğazı tekrar kapattı. 9 Nisan itibariyle, su yolundan hiçbir gemi serbestçe geçemiyor ve ateşkesin şartları aktif olarak tartışılıyor.
Hürmüz Boğazı bir aydan fazla süredir kapalı ve bunun etkileri tedarik zincirinde şimdiden görülmeye başlandı. Hürmüz Boğazı'nın kapanması ve aksaması ne kadar uzun sürerse, gübre fiyatlarındaki artışın gıda fiyatlarına yansıma olasılığı da o kadar artması bekleniyor.
ABD ve İran önümüzdeki birkaç gün içinde güncellenmiş bir ateşkes anlaşmasına varıp Hürmüz Boğazı'nı yarın yeniden açmayı kabul etseler bile, boğazın tamamen açılması ve kargo gemileri için güvenli ve sürekli geçiş sağlanması aylar sürecek, bu da Kuzey Yarımküre'yi yaz mevsiminin ortasında, çiftçilerin kıtlık ve çatışmalar nedeniyle ne ekeceklerine ve neyden vazgeçeceklerine dair kararlarını çoktan verdikleri döneme denk gelmesine sebep olacak.
