Hindistan, yeni bir misilleme yöntemi olarak Pakistan’ın tarım bölgelerini besleyen İndus Nehri’nden çektiği su miktarını önemli ölçüde artırmayı değerlendiriyor.
Nisan ayında turistlere yönelik gerçekleştirilen ve 26 kişinin hayatını kaybettiği saldırıların ardından, Hindistan’dan su savaşı çıkartacak yeni bir misillemeye hazırlanıyor.
Sıcak çatışmaları durduran ateşkesin ardından, Yeni Delhi Yönetimi; Pakistan’ın tarım bölgelerini besleyen İndus Nehri’nden çektiği su miktarını önemli ölçüde artırmayı değerlendiriyor.
İndus Nehirlerine su kesici projeler
Hindistan Başbakanı Narendra Modi, yetkililere İndus sistemine bağlı Chenab, Jhelum ve İndus nehirleri üzerinde planlanan projelerin hızlandırılması talimatını verdi. Bu nehirler, anlaşma kapsamında esas olarak Pakistan’ın kullanımına ayrılmıştı.
Söz konusu planlardan biri, Chenab Nehri üzerindeki 19'uncu yüzyıldan kalma Ranbir Kanalı’nın uzunluğunu iki katına çıkararak 120 kilometreye uzatmayı öngörüyor. Yetkililere göre bu genişletme, Hindistan’ın saniyede 40 metreküp yerine 150 metreküpe kadar su çekmesini sağlayacak. Projenin inşasının yıllar sürebileceği belirtiliyor.
Resmi olarak açıklanmasa da çalışmaların geçen ay başladığı ve ateşkese rağmen sürdüğü belirtiliyor. Konuyla ilgili olarak Hindistan’ın su ve dışişleri bakanlıkları, Başbakanlık Ofisi ve bölgedeki birçok hidroelektrik projeyi yöneten NHPC şirketi bir yorum yapmadı.
Yeni Delhi, saldırıdan İslamabad’ı sorumlu tutuyor. Konuya yakın dört kaynağa göre, Hindistan bu çerçevede İndus Suları Antlaşması’ndan çekildiğini açıkladı.
Hindistan Başbakanı Narendra Modi ise, yaptığı sert bir açıklamada, antlaşmaya doğrudan değinmeden ‘”Su ve kan birlikte akamaz” dedi. Hindistan Dışişleri Sözcüsü Randhir Jaiswal da Pakistan’ın ‘sınır ötesi terörizme desteği kesin olarak sonlandırana kadar' anlaşmanın askıda kalacağını söyledi.
Pakistan su kesintisine karşı
Pakistan tarafı, Hindistan'ın tek taraflı bu adımına karşı çıkıyor. Dışişleri Bakanı İshak Dar, Hindistan’a gönderilen resmi bir yazıda anlaşmanın feshedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, antlaşmanın hâlâ yürürlükte sayıldığını açıkladı.
Pakistan, suların kesilmesi ya da yönünün değiştirilmesini ‘savaş ilanı' olarak değerlendireceğini belirtmişti. Ülkedeki 250 milyon nüfusun büyük bölümü, tarım ve enerji üretimi açısından İndus sistemi sularına bağımlı.
Pakistan, Hindistan’ın sistemdeki birçok projesine itiraz etmişti. Yeni Delhi ise, artan nüfus ve hidroenerji ihtiyacı nedeniyle 2023’ten bu yana anlaşmanın revize edilmesini talep ediyordu. Antlaşma, Hindistan’a yalnızca Pakistan’a tahsisli üç nehir üzerinde düşük etkili projeler yapma hakkı tanıyor. Öte yandan Hindistan, Sutlej, Beas ve Ravi gibi diğer üç nehrin kullanımında serbest.
İndus Suları Antlaşması 65 yılıdır yürürlükte
Uzmanlar, savaşlar ve gerilimlere rağmen 65 yıldır yürürlükte olan İndus Suları Antlaşması’nı, dünyanın en başarılı su paylaşımı anlaşmalarından biri olarak değerlendiriyor. 1960 tarihli İndus Suları Antlaşması, Hindistan ile Pakistan arasında İndus Nehir Sistemi’nin kullanımını düzenliyordu.
Hindistan, antlaşmadan kısa bir süre önce Keşmir'de 26 sivilin öldüğü saldırıyı ‘terör eylemi' olarak tanımlamış, Pakistan ise olayla ilgisi olduğunu reddetmişti. Geçtiğimiz hafta iki ülke onlarca yılın en şiddetli çatışmalarının ardından ateşkese varmış olsa da su anlaşması henüz yeniden devreye alınmadı.
