ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik müdahale tehditleri sürerken, Avrupa ülkeleri adaya askeri personel konuşlandırıyor. Birleşik Krallık’ın ise taraflar arasında anlaşma sağlamak için arabuluculuk yapmak istediği ifade ediliyor.
Guardian’ın analizinde, Trump’ın uluslararası hukuku hiçe sayan tutumunun “Avrupa’nın ABD’ye askeri güvenlik açısından bağımlılığını ortaya koyduğu” değerlendirmesi yapıldı. Analizde ayrıca Amerikan özel harekat birliklerinin 3 Ocak’ta Venezuela’ya baskın düzenleyerek ülkenin lideri Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores’i kaçırmasının Avrupa’da “sağır edici bir sessizlikle karşılandığı” vurgulandı. Yazıda, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer’ın Grönland meselesinde ABD ile anlaşma arayışına gireceği belirtildi.
Avrupa’dan askeri hareketlilik
Eski Almanya Ekonomi ve İklimi Koruma Bakanı Habeck, Guardian’da yayımlanan yazısında Grönland’a Avrupa Birliği üyeliğine geri dönme teklifinde bulunulması gerektiğini savundu ve ABD tehditlerini savuşturmak için kapsamlı bir yatırım paketi çağrısı yaptı.
Grönland, 1979’da Danimarka’dan özerklik kazanmasına rağmen dışişleri, güvenlik ve mali konularda bu ülkeye bağlı kalmayı sürdürüyor. Ada, balıkçılık haklarını geri almak amacıyla Avrupa Ekonomik Topluluğu’ndan 1985’te ayrılmıştı.
Washington’ın işgal tehditleri devam ederken Almanya, İsveç, Fransa ve Norveç Grönland’a askeri personel gönderiyor. Kanada ve Fransa ise başkent Nuuk’ta konsolosluk açmayı planlıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Grönland’da görev yapan askerlerin önümüzdeki günlerde “hava, deniz ve kara yoluyla güçlendirileceğini” açıkladı. Almanya Savunma Bakanlığı da Danimarka’nın daveti üzerine 15-17 Ocak’ta diğer Avrupa ülkeleriyle birlikte keşif faaliyetlerine katılacaklarını duyurdu.
NATO ülkelerinin ittifak içindeki ortak tatbikat ve keşif çalışmaları için asker göndermesinin olağan olduğu belirtilirken, CNN analizinde bu adımların “NATO’da benzeri görülmemiş bir gerginlik döneminde dayanışma göstergesi” olduğu ifade edildi.
Washington temasları ve diplomatik mesajlar
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen ile Grönlandlı mevkidaşı Vivian Motzfeldt, Washington’da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya geldi. Rasmussen görüşme sonrası “Hâlâ temel anlaşmazlıklarımız var ancak görüşmelere devam edeceğiz” dedi.
Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen ise ABD’nin Grönland’a askeri müdahalesini “hayal bile edemediğini” belirterek bunu “varsayımsal bir durum” olarak nitelendirdi.
Grönland ve Danimarka, Trump’ın adayı alma yönündeki açıklamalarına defalarca karşı çıktı. Ancak ABD Başkanı, Çin ve Rusya’ya ait denizaltılar ile savaş gemilerinin Grönland çevresinde konuşlandığını öne sürerek adayı ABD toprağına katmanın “ulusal güvenlik meselesi” olduğunu savunuyor.
