Bolu Kartalkaya’da Grand Kartal Otel’de çıkan ve 78 kişinin hayatını kaybettiği yangın, otelin yönetim, belgelendirme süreçleri ve idari ihmaller konusundaki tartışmaları alevlendirdi. Yangının ardından ortaya çıkan detaylar, otelin turizm işletme belgesi, yangına uygunluk raporu ve faaliyet izinleriyle ilgili ciddi eksiklikler bulunduğunu ortaya koyarken, ilgili kurumlar arasında sorumluluk tartışmaları başladı. Yangının ardından Bolu Belediyesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve belgelendirme süreçlerinde yer alan ROYALCERT Belgelendirme ve Gözetim Hizmetleri A.Ş. gibi kuruluşların rolleri gündeme geldi.
Turizm Kanunu’ndaki düzenlemeler ve otelin hukuki durumu
Otelin faaliyetlerinin Turizm Kanunu'na uygun olup olmadığı, mevzuatta belirtilen şartlar çerçevesinde tartışılıyor. Turizmi Teşvik Kanunu‘nun 2, 3 ve 5'inci maddelerine göre:
- Madde 2: Turizm hizmetlerinin düzenlenmesi, denetlenmesi ve geliştirilmesine ilişkin yetki Kültür ve Turizm Bakanlığı’na aittir.
- Madde 3: Turizm işletmelerinin belgelenmesi ve denetlenmesi Bakanlık sorumluluğundadır. Otelin işletme belgesi alabilmesi için yangına uygunluk belgesi gibi temel belgelerin bulunması şarttır.
- Madde 5: İşletmelerin turizm yatırımı veya işletme belgelerini alabilmeleri için belirlenen sürelerde tüm koşulları sağlamaları zorunludur. Ayrıca belgelerinin yenilenmesi için gerekli denetimlere tabi tutulmaları gerekir.
Yanan otelin yangına uygunluk belgesi alamadığı, bu nedenle turizm işletme belgesinin 30 Nisan 2024 itibarıyla geçersiz hale geldiği belirtiliyor. Ayrıca, otelin işyeri açma ruhsatının da bulunmadığı iddia ediliyor. Bu durum, otelin faaliyetlerinin mevzuat açısından yasa dışı olduğunu gösteriyor.
ROYALCERT ve belgelendirme süreçleri
Otelin yangına uygunluk raporlarıyla ilgili tartışmalarda, belgelendirme süreçlerinde yer alan ROYALCERT Belgelendirme ve Gözetim Hizmetleri A.Ş. dikkat çekiyor. ROYALCERT, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanan bilgilere göre, 2006 yılında yapılan bir tadilatla bugünkü ismini aldı. Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Muhammet Alpan Namlı, şirketin belgelendirme süreçlerini yöneten isim olarak öne çıkıyor.
ROYALCERT, yalnızca Grand Kartal Otel değil, İstanbul Havalimanı (İGA) gibi büyük projeler için de uluslararası standartlara uygunluk belgeleri sağlayan bir kuruluş olarak biliniyor. Ancak, yangın sonrasında Grand Kartal Otel’in belgelerinin eksik veya usulsüz olup olmadığına dair sorular gündeme geldi. ROYALCERT’in, otel için düzenlediği belgeler ve denetimlerin kapsamı tartışılıyor.
Bolu Belediyesi’nin açıklamaları
Bolu Belediyesi, yangın sonrası yaptığı açıklamada, otelin bulunduğu bölgenin kendi yetki alanlarında olmadığını ve yangının başladığı alanın daha önce onay verdikleri bölgeyle ilgisi bulunmadığını savundu.
Belediyeye göre, yangın otelin ana yemekhanesinde çıktı. Belediye yetkilileri, “Ruhsat verdiğimiz yer ana mutfak değil, pistlere hizmet eden 70 metrekarelik bir kafeterya. Bu ruhsatlandırılan alanla yangının çıktığı yer arasında bir bağlantı yok,” ifadelerini kullandı. Ancak bu açıklama, otelin genel denetim ve belge süreçlerindeki eksikliklere ilişkin eleştirileri yatıştıramadı.
Otel Kaçak mıydı?
T24 yazarı Ali D. Ulusoy, köşe yazısında, otelin yasal ve idari durumunu değerlendirerek şu çarpıcı tespitlerde bulundu:
- Otelin yangına uygunluk belgesi alması gerekiyordu ve bu belge olmadan turizm işletme belgesini koruması mümkün değildi.
- 30 Nisan 2024 itibarıyla yangına uygunluk belgesi bulunmayan otelin, Turizm Bakanlığı tarafından işletme belgesinin iptal edilmesi gerekirdi.
- 31 Aralık 2023 tarihine kadar otelin her odasına yangın dedektörü yerleştirmesi zorunlu kılınmıştı. Bu şartın yerine getirilmediği anlaşılıyor.
- Yangın mevzuatının yeterli olduğunu, ancak uygulamada ciddi eksiklikler bulunduğunu belirtti.
- Kartalkaya gibi belediye sınırları dışında kalan yerlerde yangın önlemleri ve denetimler konusundaki yetki karmaşasının sorunu daha da büyüttüğünü ifade etti.
Ulusoy, yazısında ayrıca şunları vurguladı:
“Eğer otel, yangına uygunluk belgesi alamadıysa, mevzuata göre bu belgeyi almadan faaliyet göstermesi mümkün değildir. Bu durum otelin yasa dışı bir şekilde çalıştığını ortaya koyuyor.”
İdari ve hukuki sorumluluklar
Yangın, idari ve hukuki sorumlulukların netleştirilmesi gerektiğini ortaya koydu. Turizm Bakanlığı, Bolu İl Özel İdaresi ve belgelendirme kuruluşları arasındaki yetki karmaşası, yangına karşı alınması gereken önlemlerin etkinliğini tartışmalı hale getiriyor. Bu olay, yalnızca Grand Kartal Otel’in faaliyetlerini değil, Türkiye genelindeki turizm işletmelerinin denetim süreçlerini de sorgulatan bir örnek oldu.
Sonuç
Grand Kartal Otel yangını, mevzuat eksikliklerinden ziyade, uygulamada yaşanan ciddi aksaklıklar nedeniyle trajik bir boyut kazandı. Yangının ardından Bolu Belediyesi, Turizm Bakanlığı ve belgelendirme süreçlerinde yer alan ROYALCERT gibi kuruluşların sorumlulukları kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Hem mevzuatın uygulanmasındaki eksiklikler hem de yetki karmaşası, bu tür felaketlerin önlenmesinde alınacak tedbirlerin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
