Dünyanın en büyük ekonomik güçleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın çözülemeyen ticaret savaşının gölgesinde Kanada’da düzenlenen G7 zirvesinde Kanada'da bir araya geldi. Trump’ın Kanada'yı 51'inci eyalet yapma ve Grönland'ı ele geçirme tehditlerinin toplantıya damgasını vurması bekleniyor
G7 zirvesi, liderlerin aynı anda birden fazla krizle karşı karşıya kaldığı bir dönemde uluslararası iş birliğinin kritik bir sınavı niteliğinde. Zirve, küresel ticaret ilişkileri, Orta Doğu istikrarı ve uluslararası güvenlik endişelerinin kesiştiği, diplomatik ittifaklar ve ekonomik ortaklıkların yeniden şekillendirilmesi potansiyeline sahip kritik bir zamanda gerçekleşiyor.
Kanada’nın Alberta eyaletine bağlı Kananaskis kentinde düzenlenen toplantı, giderek daha da istikrarsızlaşan uluslararası bir ortamda dünyanın en büyük ekonomilerinin liderlerini bir araya getirdi.
Zirvenin gündeminde küresel ticarette adalet, kritik minerallere erişim, yasadışı göç, uyuşturucu kaçakçılığı ve uluslararası güvenlik gibi geniş yelpazede acil konular yer alıyor. Zirve’de İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve Tahran’ın misillemesi ile Rusya – Ukrayna Savaşı’nın da ele alınması bekleniyor.
Liderler Trump’ı gümrük vergisinden vazgeçirmeye çalışacak
Ancak, Trump'ın Kanada'yı 51’inci eyalet yapma ve Grönland'ı ele geçirme yönündeki tehditleri zirveyi etkileyecek. Öte yandan, liderlerin Trump'ı gümrük vergisi uygulamasından vazgeçirmek istemesi nedeniyle, zirve birlik gösterisinden ziyade bir dizi ikili görüşmeye dönüşecek gibi. Trump, zirve için yaptığı açıklamada, “Birkaç yeni ticaret anlaşması yapacağımızı düşünüyorum” dedi.
Nisan ayında kapsamlı tarifelerle birlikte duyurulan girişim, şimdiye kadar yalnızca İngiltere ve Çin ile iki anlaşma sağladı. Ancak bu anlaşmalar, 9 Temmuz son tarihi olan 90 anlaşmalık iddialı hedefin çok gerisinde kaldı.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun yanı sıra diğer dünya liderleriyle krizi yatıştırma çabalarını görüştüğünü ve zirvede “yoğun tartışmaların” devam etmesini beklediğini ifade etti. Starmer zirve öncesinde Ottawa'da Carney ile bir araya gelerek güvenlik ve ticaret konularına odaklanan görüşmelerde bulundu.
Zirveye ev sahipliği yapan Kanada Başbakanı Mark Carney, toplantının sonunda ortak bir açıklama ya da bildiri yayınlama şeklindeki yıllık uygulamadan vazgeçmeye karar verdi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise bloğun Ukrayna'yı güçlendirmeye kararlı olduğunu söyledi. Leyen, “Güç yoluyla barışa ulaşmak için, gerçek bir ateşkes sağlamak, Rusya'yı müzakere masasına getirmek ve bu savaşı sona erdirmek için Rusya'ya daha fazla baskı yapmalıyız” dedi.
Zirvenin aynı zamanda jeo-ekonomi ve jeopolitik tarafından tanımlanacağını da vurgulayan Von der Leyen, “G7 ortakları arasında samimi bir tartışmaya, kendi aramızda istikrar ve öngörülebilirlik duygusunu yeniden tesis etmeye ihtiyacımız var. İlk önceliğimiz bu” ifadelerini kullandı.
Zirvenin en büyük kozu Trump'ın elinde
Kanada'yı 51'inci eyalet yapma ve Grönland'ı ele geçirme yönündeki kışkırtıcı tehditlerinin toplantıya damgasını vurması bekleniyor. Diğer liderlerin de Trump'ı gümrük vergisi uygulamaktan vazgeçirmek için onunla konuşmak istemesi nedeniyle zirve bir birlik gösterisinden ziyade bir dizi ikili görüşmeye dönüşme ihtimali yüksek.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron pazar günü Kanada'ya giderken sembolik bir mola için Grönland'ı ziyaret etti. Macron, Grönland'ın “satılamayacağı” ve “alınamayacağı” uyarısında bulundu.
G7'nin bir parçası olmayan ancak Carney tarafından zirveye davet edilen liderler arasında Hindistan, Ukrayna, Brezilya, Güney Afrika, Güney Kore, Avustralya, Meksika ve BAE devlet başkanları yer alıyor. Gümrük vergilerinden kaçınma çabaları ise gündemin ilk maddesi olmaya devam edecek.
Zirve, Trump'ın Carney ile yaptığı ikili görüşmeyle resmen başladı ve hafta boyunca çok taraflı görüşmeler devam edecek. Dünya liderleri, İsrail-İran krizi ve artan petrol fiyatlarıyla başa çıkarken, ticaret anlaşmalarına ilişkin karmaşık müzakerelerde yol alacak. Zirveye katılacak olan liderlerden Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'nin, Oval Ofis krizinden sonra Trump ile bir araya gelmesi de bekleniyor.
