NATO Zirvesi’nde, Türkiye İle ABD arasında ve hatta daha doğru bir ifade ile Trump ile Erdoğan arasındaki en büyük mutabakat olarak F-35 uçaklarının Türkiye’ye verilmesi konusu öne çıktı.
Trump, Türkiye’nin S-400’leri elden çıkarması durumunda F-35 savaş uçaklarının Türkiye’ye verileceğini belirten açıklamalarda bulundu ve “dostlarımıza yaptırım uygulamayız” diyerek CAATSA yaptırımlarının da en azından bir kısmından muafiyet oluşturulacağını belirtti. Bu durumda Türkiye’nin parasını ödediği ve hatta bakım masraflarını dahi ödediği uçakları ne zaman alacağına dair kamuoyunda tartışmalar başladı.
İlginizi çekebilir:
Almanya’dan Ukrayna için İHA alımı
Bazı basın yayın organlarına göre Türkiye bu konuda ilk adımı attı ve CAATSA yaptırımlarına neden olan S-400’lerin üçüncü bir ülkeye devri konusunda Rusya ile görüşmelere başladı.
ABD tarafının nasıl bir yol izleyeceği ise henüz net değil. ABD Başkanının CAATSA yaptırımlarını kaldırma yetkisi yok. Çünkü kanun olarak Kongre’den geçiyor. Fakat ABD Başkanı yaptırımlar üzerinde erteleme veya muafiyet getirebiliyor. Trump’ın bu yetkisini kullanması mümkün. Ayrıca ABD yasalarına göre bir diğer engel ise NDAA 1245 numaralı yasa değişikliği. NDAA, ABD Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (National Defense Authorization Act) olup ABD Kongresi tarafından her yıl kabul edilen ve ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) bütçesini, harcamalarını ve savunma politikalarını belirleyen federal bir yasadır. NDAA 1245 numaralı değişikliğe göre Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının transferini veya teslimatını yasaklanmıştır. Öncelikle bu yasada da değişiklik gerekmektedir.
Sonuç itibariyle F-35’lerin ABD tarafından Türkiye’ye teslimi her şey yolunda giderse 2027 başından önce çok da mümkün görünmüyor.
