Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararına sert tepki gösterdi. Erdoğan, bu adımın gayri meşru olduğunu belirterek, Afrika Boynuzu’nda istikrarsızlığı körüklediğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, pazartesi günü Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’u Dolmabahçe Ofisi’nde kabul etti. İkili görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Erdoğan, İsrail’in attığı adımı kabul edilemez olarak nitelendirdi.
“İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararı gayri meşrudur ve kabul edilemez. Afrika Boynuzu’nu istikrarsızlığa sürükleme gayretindedir” diyen Erdoğan, Türkiye’nin Somali’nin toprak bütünlüğüne verdiği desteği yineledi.
Somali’den Netanyahu’ya sert eleştiri
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud da basın toplantısında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Mahmud, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun tutumunu hedef alarak, “Netanyahu’nun saldırgan tavrı kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Mahmud, Somali’nin egemenliğine yönelik tehditlerin arttığı bir dönemde Türkiye’nin desteğini güçlü şekilde hissettiklerini belirterek, “Somali'nin toprak bütünlüğü ve egemenlikle ilgili tehditlerle karşılaştığı bu dönemde biz Türkiye'nin, Türk milletinin desteğini hissettik” dedi.
Netanyahu’dan Somaliland hamlesi
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 26 Aralık Cuma günü yaptığı açıklamada İsrail ile Somaliland arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasını öngören ortak bir bildirinin imzalandığını duyurmuştu.
Netanyahu, bu anlaşmayı ABD arabuluculuğunda İsrail ile bazı Arap ülkeleri arasında imzalanan ve normalleşmeyi hedefleyen İbrahim Anlaşmaları’nın “ruhuna uygun” olarak tanımladı.
Somaliland yönetiminden memnuniyet mesajı
Somaliland Başkanı Abdirahman Mohamed Abdillahi, İsrail’in kararını memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Abdillahi, söz konusu gelişmeyi “tarihi” olarak nitelendirirken, Somaliland’ın bölgesel ve küresel barış vizyonu doğrultusunda İbrahim Anlaşmaları’na katılma niyetini ortaya koyduğunu kaydetti.
Somali hükümetinden yazılı açıklama
İsrail’in açıklamasından saatler sonra Somali hükümeti yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, karar Somali’nin egemenliğine yönelik bir “saldırı” ve “hukuka aykırı bir girişim” olarak tanımlandı.
Somaliland’ın Somali’nin “ayrılmaz bir parçası” olduğu vurgulanan açıklamada, Mogadişu yönetiminin bölgenin bağımsızlık iddiasını tanımadığı bir kez daha ifade edildi.
Somaliland’ın statüsü tartışmalı
Somaliland, 1991 yılında Somali’den tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti. Ancak bugüne kadar Birleşmiş Milletler üyesi hiçbir ülke tarafından tanınmadı.
Bölge, Somali’nin kuzeybatısında yer alıyor ve eski Britanya Somaliland Protektorası sınırları içinde bulunuyor. Somali yönetimi, Somaliland’ın bağımsızlık ilanını başından bu yana reddediyor.
Türkiye ile Somali arasındaki stratejik iş birliği
Türkiye ile Somali arasındaki ilişkiler, son yıllarda siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda derinleşti. 2011’den bu yana devam eden iş birliği, 8 Şubat’ta imzalanan “Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması” ile yeni bir aşamaya taşındı.
Anlaşma kapsamında Türkiye, Mogadişu’daki askeri varlığı temel alarak Somali’nin karasularının güvenliğini 10 yıl boyunca sağlamayı ve ülkenin denizcilik kapasitesinin geliştirilmesine destek vermeyi taahhüt etti.
Bu mutabakatın, Etiyopya’nın 1 Ocak’ta Somaliland ile bir deniz üssü kurulmasını öngören anlaşmasının ardından gelmesi, düzenlemenin bölgesel dengeler açısından stratejik bir karşılık olduğu yönünde değerlendirmelere yol açtı.
