Topçu Kıdemli Albay (E) Murat Yıldız, Dürzilerin Orta Doğu'daki konumlarını ve rolünü MarineDeal News için analiz etti.
Bakıldığı zaman Yahudiler ile yaşam tarzı açısından benzerlik gösteren bir grup olan Dürziler bölgede Suriye başta olmak üzere, Lübnan ve İsrail sınırları içerisinde yaşayan din temelli etnik bir gruptur.
Yaklaşık olarak dünya üzerinde 1,5 milyon Dürzi olduğu tahmin edilmektedir. Dürzi olabilmek için Dürzi anne ve babanın çocuğu olmak gerekir. Sonradan Dürzi olunamaz. Dürzilik inancı dışarıdan üye veya ihtida (din değiştirme) yoluyla katılım kabul etmez.
İsrail bünyesinde yaşayan 150 bin kadar Dürzi İsrail Devleti ve Siyonist yaklaşımlara her zaman destek olmuş ve iyi ilişkiler içerisinde bulunmuştur. İsrail'deki Arapça konuşan topluluklar arasında yalnızca Dürzi ve Çerkes erkekleri için askere gitmek yasal bir zorunluluktur. Dürzi erkeklerin orduya katılım oranı 'in üzerindedir ve bu oran İsrail genel ortalamasından bile yüksektir. Dürzilerin Filistinlilere karşı yapılan operasyonlarda aktif görev almaları Filistinliler ile Dürziler arasında kalıcı bir husumete neden olmuştur.
Lübnan’daki Dürziler varlıklarını belirli bölgelerde (bir kısmı dağlık kesimlerde)sürdürmüş kozmopolit yapı içerisinde siyasiler eliyle temsil imkânı bulmuşlardır. İlerici Sosyalist Parti'nin eski lideri olan Canbolat, Lübnan Dürzilerinin açık ara en nüfuzlu ve en kıdemli siyasi lideridir. Günümüzde partinin aktif liderliğini oğlu Teymur Canbolat’a devretmiştir. Canbolat, Hizbullah'ın askeri faaliyetlerini durdurması ve yalnızca siyasi bir aktör olarak hareket etmesi gerektiğini savunmaktadır. Lübnan’da Dürziler Hizbullah’a karşı sürekli olarak mesafeli durmuşlardır. İsrail’in Lübnan saldırılarında ve ilerleyişinde Dürziler önemli bir destek sağlamışlardır. İsrail’in Lübnan içinde tutunmasının en büyük destekçisi Dürzilerdir.
Suriye’deki Dürziler Esadların yönetimi boyunca düzene uyum ve itaat göstermiş dini inançlarını yerine getirmeleri karşılığında Esad rejiminin de destekçisi olmuşlar. 2011 yılından itibaren Suriye iç savaşında taraf olarak yer almamışlar ve mesafeli durmaya özen göstermişler. 8 Aralık 2024’te Beşar Esad rejiminin devrilmesinden sonra aşırı dinci temelli Ahmed eş-Şara yönetimiyle problemler yaşamaya başlamış ve silahlı milis grupları ile Şam ordusu arasında zaman zaman çatışmalar yaşamışlardır. Dürzilerin dünya kamuoyunda çoğunlukla gündeme gelmeleri de bundan sonra olmuştur.
Dürzilerin bölgedeki hamisi gibi davranan İsrail, Dürzilerin yoğun olarak yaşadıkları Suriye’nin Süveyda bölgesinde Bedeviler ile çıkan çatışmalarına direk olarak askeri müdahalelerde bulunmuştur. Şam hükümetinin bölgeye göndermeye çalıştığı unsurlarına da hava taarruzları ile müdahale etmiştir. Şam hükümetinin Süveyda bölgesindeki etkinliğini kırmış ve Dürzilerin özerk bir yönetim için çalışmalarını desteklemiştir. Suriye'deki Dürzi topluluğunun en önemli dini liderlerinden Hikmet el-Hicri’dir. Dürzi dini lider El-Hicri Dürzilerin “İsrail devletinin ayrılmaz ve kopmaz bir parçası” olduğunu ilan etmiş, Süveyda sokaklarında İsrail-Dürzi bayrakları ve Binyamin Netanyahu fotoğraflarıyla destek konvoyları düzenlenmiştir.
İsrail’in işgal ettiği Golan Tepeleri’nde yaşamını sürdüren Dürziler ilk işgal zamanlarında kendilerini Suriye vatandaşı olarak tanımlarken şimdi İsrail vatandaşı olarak tanımlamaktadır.
İsrail’in her zaman kendisine yakın olarak gördüğü Dürzilerin hamisi gibi hareket etmesi uzun süre daha devam eder. Dürzilerin, özellikle Suriye’de petrol bölgelerine açılan stratejik bölgelerde konuşlanmış olmaları, siyonizme yakın olmaları, her zaman Orta Doğu’da İsrail’in müttefiki olarak hareket etmeleri İsrail desteği için yeterli sebepler. Dürziler ise ilk uygun fırsatta özerk yönetime sahip oldukları devlet için İsrail’e destek olmaya devam ederler.
Bu haberin/makalenin tamamı ya da bir kısmı kaynak gösterilmeden yayımlanamaz. Kaynak gösterilse dahi aktif link verilerek kullanılabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayımlayanlar hakkında yasal işlem başlatılır.
