İsrail-İran Savaşı, Orta Doğu’nun yanı sıra dünya deniz ticaretinin ve tedarik zincirinin güvenliğini de tehdit ediyor. Petrol fiyatlarının artması, sadece iç piyasa taşımacılığında değil, denizde konteyner nakliye ücretlerinde de artışa neden oluyor
İsrail’in İran’a saldırması, İran’ın misillemesi ve ABD’nin müdahale etme riski, petrol fiyatlarının ve altının hızla yükselmeye başlamasına neden oldu. 13,5 milyon emeklinin yaşadığı ve çalışanların yüzde 55’inin asgari ücretle geçinmek zorunda olduğu Türkiye ekonomisini, akaryakıt artışlarıyla şimdiden tetikleyen Orta Doğu’daki savaş, okyanus tedarik zincirinin güvenliğini ve istikrarını da tehdit ediyor.
Deniz ticaretinin piyasa verilerini analiz eden Xeneta’nın Baş Analisti Peter Sand’in makalesine göre, İsrail-İran Savaşı, ABD’nin her an savaşa müdahale etme riski, Husilerin bu kaosa karışma ihtimali gibi jeopolitik gerçekler, küresel tedarik zincirlerinin güvenliğini ve istikrarını tehdit ediyor.
Dünya ticaretinin geleceği için İsrail ve İran arasındaki çatışmanın şiddetinin azalmasının umulması gerektiğini aktaran Peter Sand, “Çatışma; Jebel Ali gibi limanlara ve daha geniş Arap Körfezi bölgesine uğrayan konteyner gemileri için hayati bir giriş noktası olan Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasına neden olabilir” dedi.
Petrol fiyatları nakliye fiyatını da artıracak
Hürmüz Boğazı'nın kapatılması durumunda, Uzak Doğu'yu Hindistan alt kıtasına bağlamak için Hindistan'ın batı kıyısındaki limanlara olan bağımlılığın artacağını vurgulayan Peter Sand, “Kaçınılmaz kesinti ve liman tıkanıklığının yanı sıra petrol fiyatlarının yükselme potansiyeli, deniz taşımacılığı konteyner nakliye ücretlerinde bir artışa neden olacak ve taşıyıcılar muhtemelen önümüzdeki günlerde bu ticaretler için bir ‘güvenlik ek ücreti’ talep edecekler” yorumunda bulundu.
Avrupa’ya taşımacılık fiyatları yüzde 62 arttı
Bu tırmanışın, konteyner gemilerinin ticaret için verimli bir yol olan Kızıldeniz'e büyük çaplı geri dönüşünü geciktireceğini aktaran Peter Sand, “Bu durum Yemen'deki İran destekli Husi milislerinin bölgedeki gemilere saldırmaya başlamasından 18 ay sonra okyanus konteyner taşımacılığı fiyatları üzerinde büyük bir etkiye sahip olmaya devam ediyor. Uzak Doğu'dan Kuzey Avrupa'ya ortalama spot fiyatlar, Kızıldeniz'deki gerginliğin hemen öncesindeki 1 Aralık 2023'ten bu yana yüzde 62 artarken, normalde Süveyş Kanalı'ndan transit geçecek bir başka ticaret olan ABD Doğu Kıyısı'na ortalama spot fiyatlar yüzde 165 arttı” diye yazdı.
