Çin, küresel gemi inşa sektöründeki liderliğini sürdürerek 5 bin 735 gemilik toplam siparişin 3 bin 454'ünü alarak önemli bir başarıya imza attı.
Yunan gemi brokerlik şirketi Intermodal'in verilerine göre, Çin'in aldığı siparişler 175,4 milyon groston ile küresel sipariş defterinin yüzde 62,42'sini oluşturuyor. Bu veriler, Çin'in Japonya ve Güney Kore ile birlikte dünya gemi siparişlerinin yüzde 90’ından fazlasını kontrol ettiğini gösteriyor. Güney Kore, 687 gemi ve yüzde 21,39'luk payla ikinci sırada yer alırken, Japonya 651 gemi ve yüzde 8,83'lük payla üçüncü sırada bulunuyor.
Asya ülkelerinin sektördeki hâkimiyeti güçleniyor
Asya ülkelerinin gemi inşa sektöründeki liderliği, çevre dostu yakıt teknolojilerinin yükselişi ile destekleniyor. Offshore Energy tarafından Aralık 2024’te yayımlanan rapora göre, çift yakıtlı gemi filosu 2 bin 119 adede ulaşmış durumda. Bu artış, sıkılaşan çevresel düzenlemeler ve güçlü finansman desteği ile açıklanıyor.
ABD, gemi inşa siparişlerinde düşük paya sahip
ABD, yalnızca 52 gemi ve toplam 245 bin grostonluk sipariş ile küresel sipariş defterinde küçük bir paya sahip. Intermodal'e göre, ABD'deki siparişlerin büyük çoğunluğu römorkörler ve yolcu gemilerinden oluşuyor. Ancak sektörün genişleme potansiyeli yüksek görülüyor. ABD’nin güçlü yatırım kapasitesi, uluslararası ortaklıkları, askerî gemi inşa uzmanlığı ve hükümet desteği, sektörün büyüme hedeflerini destekleyen faktörler arasında yer alıyor.
Intermodal Kıdemli Analisti Nikos Tagoulis, “Çin, Güney Kore ve Japonya sektörde baskın güçler olmaya devam ederken, ABD, Vietnam ve Hindistan yükselen oyuncular olarak pazar paylarını artırmaya çalışıyor” değerlendirmesinde bulundu.
ABD'nin Çin’e yönelik tarifeleri gündemde
ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), Ocak 2025’te yayımladığı raporda, Çin’in denizcilik, lojistik ve gemi inşa sektörlerindeki “hâkimiyetinin” küresel ticareti olumsuz etkilediğini belirtti. ABD Ticaret Temsilcisi Büyükelçi Katherine Tai, Çin’in yılda 1.700’den fazla gemi ürettiğini, ABD’nin ise yılda beşten az gemi inşa ettiğini vurguladı.
Şubat 2025 sonunda ABD, Çin yapımı gemilere ülkeye girişte 1,5 milyon dolara kadar ek ücret getirilmesini öngören bir düzenleme önerdi. Bu adımın, Çin yapımı gemileri caydırmayı ve ABD limanlarında yerli gemilere öncelik sağlamayı amaçladığı belirtiliyor. Aynı zamanda, ABD mallarının yerli gemilerle taşınmasını teşvik etmeye yönelik olduğu ifade ediliyor.
Geçtiğimiz hafta ABD Başkanı Donald Trump, Kongre'ye yaptığı konuşmada, ABD gemi inşa sektörünü canlandırmak için geniş çaplı bir plan sunduğunu duyurdu. Bu plan kapsamında Beyaz Saray bünyesinde yeni bir Gemi İnşa Ofisi kurulacağı ve tersanelere özel vergi teşvikleri getirileceği açıklandı. Bunun hemen ardından Fransız denizcilik şirketi CMA CGM, ABD deniz taşımacılığı ve lojistik sektörüne 20 milyar dolarlık yatırım yapacağını duyurdu. Bu yatırımın, ABD’de tersane kapasitesini artırmaya, liman altyapısını geliştirmeye ve lojistik ağları güçlendirmeye yönelik olacağı belirtildi.
Çin'den sert tepki: ABD kendi sonuçlarını gözden geçirmeli
ABD’nin getirmeyi planladığı tarifelere ilişkin Çin Dışişleri Bakanlığı, 7 Mart 2025’te düzenlediği basın toplantısında bir açıklama yaptı. Çin hükümeti, bu tedbirlerin küresel tedarik zincirlerini olumsuz etkileyeceğini ancak ABD’nin gemi inşa sektörünü canlandıramayacağını savundu.
Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Siyasi Bürosu Üyesi ve Dışişleri Bakanı Wang Yi, ABD’nin bu adımına karşılık verileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Eğer bir hamleniz başarısız oluyorsa, öncelikle hatayı kendinizde aramalısınız. Ticaret açığınız daraldı mı yoksa büyüdü mü? İmalat sektörünüzün rekabet gücü arttı mı azaldı mı? Halkın yaşam koşulları iyileşti mi kötüleşti mi?” dedi.
Son olarak, “Çin-ABD ekonomik ve ticari ilişkileri karşılıklıdır ve eşittir. Eğer iş birliği yaparsanız, kazan-kazan sonucu elde edersiniz. Ama eğer körü körüne baskı uygularsanız, Çin kararlı bir şekilde karşılık verecektir” açıklamasında bulundu.
