Ukrayna’daki Çernobil Nükleer Santrali’nde 2019’da tamamlanan 1,5 milyar euroluk koruyucu çatı, şubat ayındaki drone saldırısında hasar gördü. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) yapının artık radyasyonu engelleme işlevini yitirdiğini ve kapsamlı onarıma ihtiyaç duyduğunu açıkladı.
Avrupa öncülüğünde 1 milyar 500 milyon euroya mal edilen dev çelik yapı, ray sistemiyle taşınarak reaktörün üzerine oturtulmuştu. Saldırıda çatıda bir delik açıldığı ve kubbenin yapısal bütünlüğünün zayıfladığı tespit edildi.
UAEA’nın geçtiğimiz hafta gerçekleştirdiği denetimde, saldırının koruyucu çatının güvenlik performansını düşürdüğü belirlendi. Ajans, bazı geçici onarımların uygulandığını ancak uzun vadeli nükleer güvenliğin sağlanabilmesi için kapsamlı restorasyonun zorunlu olduğunu vurguladı.
Tarihi sorumluluk
1986’daki felaketin ardından Sovyetler Birliği, radyasyonun yayılmasını engellemek için reaktörün üzerine 30 yıllık ömre sahip beton bir koruyucu inşa etmişti. 2019’da tamamlanan yeni çelik kubbe ise, bu eski yapının güvenli biçimde söküm sürecini üstlenmek üzere tasarlanmıştı.
UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, inceleme ekibinin yapının birincil güvenlik ve sızdırmazlık işlevlerini kaybettiğini doğruladığını ancak taşıyıcı unsurlar ile izleme sistemlerinde kalıcı bir hasar bulunmadığını belirtti. Grossi, kapsamlı onarım çalışmalarının gecikmeden başlatılması gerektiğinin altını çizdi.
