Birleşmiş Milletler, İkinci Dünya Savaşı'nın yıkıcı etkilerinden kurtulmak maksadıyla 24 Ekim 1945'te, uluslararası barış ve güvenliği sağlamak, devletler arası ilişkileri geliştirmek ve büyük savaşların tekrarını önlemek amacıyla kuruldu.
10 yıldır BM genel sekreteri olarak görev yapan Portekizli devlet adamı Antonio Guterres, 1 Ocak 2017'den beri görev yapan 9. genel sekreter.
Görev süresi dolacak olan Guterres'in yerine geçecek adaylar belli oldu. 2’si kadın 3 Güney Amerikalı aday ile 1 Afrikalı aday BM Genel Sekreterliğine aday gösterildiler.
Şili’nin eski başkanı Michelle Bachelet, BM’nin nükleer kurumunun başkanı Arjantinli Rafael Mariano Grossi, BM ticaret şefi Kosta Rikalı Rebeca Grynspan ve Senegal’in eski Cumhurbaşkanı Macky Sall aday olarak gösterilen isimler.
Genel Sekreter Antonio Guterres’in yerini alma yarışında olan bu dört isim bu hafta 193 ülkenin temsilcilerinin sorularını yanıtlayacak. Her gün bir aday kürsüye çıkarak 193 ülke temsilcisinden gelecek soruları yanıtlayacak.
İlginizi çekebilir:
ABD, Kıbrıs’taki askerî üslerini çoğaltıyor
BMGK’nin daimî üyeleri ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’nın Genel Kurul’da seçilecek bir ismi veto etme yetkisi bulunuyor. Bu nedenle, özellikle bu ülkelerin üzerinde mutabık olduğu bir isim olması zorunlu.
Yazılı bir kural olmasa dahi gelenek gereği, genel sekreterlik bölgelere göre dönüşümlü gidiyor. Avrupa’yı temsil eden eski Portekiz Başbakanı Guterres, Asya’yı temsil eden eski Güney Kore Dışişleri Bakanı Ban Ki-moon’un ardından göreve gelmişti. Ondan önce ise Afrika’yı temsil eden Kofi Annan vardı.
Şimdi sıranın Latin Amerika’da olduğu değerlendiriliyor. BM kurallarına göre, adayların bir üye ülke tarafından önerilmesi gerekiyor.
74 yaşındaki Bachelet, iki dönem Şili devlet başkanlığı yaptıktan sonra BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olmuştu. İlk olarak Şili, Brezilya ve Meksika tarafından aday gösterildi.
65 yaşındaki Grossi 2019’dan bu yana Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunun direktörü ve ülkesi Arjantin tarafından aday gösterildi.
70 yaşındaki Grynspan da geçmişte başkan yardımcılığı yaptığı ülkesi Kosta Rika tarafından aday gösterildi ve 2021’den beri BM’nin ticaret ve kalkınma ajansının başında bulunuyor.
64 yaşındaki Sall ise Burundi tarafından aday gösterildi. Ancak kendi ülkesi Senegal, Sall’ın adaylığını desteklemediğini açıkladı. Sall, yarışa Latin Amerika dışından katılan tek isim.
Giderek uluslararası işlevini yitiren BM’in yeni başkanının tekrar BM’in eski prestijini kazandırması için neler yapacağı merak ediliyor.
