Çin’de art arda yaşanan tayfunlar liman operasyonlarında ciddi gecikmelere yol açarken, Asya’da bekleyen konteyner gemisi kapasitesi 2,4 milyon TEU’ya ulaştı. Bazı büyük konteyner hatları kapasite açığını gidermek için Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz rotasına dönüş sinyali verdi.
Asya limanlarında art arda yaşanan tayfunların neden olduğu operasyonel aksamalar, küresel konteyner taşımacılığında kapasite sıkışıklığını artırıyor. Linerlytica'nın verilerine göre, Asya'da geciken konteyner gemilerinin kapasitesi 2,4 milyon TEU'ya ulaşırken, bazı büyük taşıyıcılar Avrupa hatlarındaki kapasite açığını telafi etmek amacıyla yeniden Kızıldeniz üzerinden sefer düzenlemeye başladı.
Çin'in doğu kıyılarında Şanghay ve Ningbo'dan ülkenin güneyindeki Guangdong limanlarına kadar uzanan bölgede gecikmelerin önümüzdeki dönemde daha da yayılması bekleniyor. Liman operasyonlarının 7 ve 8 Ağustos'ta durmasının ardından oluşan yük birikiminin tamamen giderilmesinin haftalar sürebileceği belirtiliyor.
Linerlytica, 9 Ağustos'ta Çin'in doğu kıyılarını etkileyen Dolphin Tayfunu'nun son beş haftada ülkeyi vuran üçüncü ve en güçlü tropikal fırtına olduğunu bildirdi. Fırtınalar nedeniyle çok sayıda gemi güvenli bölgelere çekilirken, liman operasyonlarındaki kesintiler Asya-Avrupa ticaret hatlarında gemi ve ekipman sıkıntısını artırdı.
Maersk ve CMA CGM Kızıldeniz'e dönüyor
Linerlytica'ya göre Maersk ve CMA CGM, kapasiteyi artırmak amacıyla üç servis döngüsünü Bab el-Mandeb üzerinden yeniden işletmeye başladı.
Şirket, bu adımın Husilerin oluşturduğu güvenlik tehdidine rağmen atıldığına dikkat çekerken, COSCO Shipping'in de benzer şekilde Süveyş rotasına dönmesinin beklendiğini belirtti.
Linerlytica, söz konusu rota değişikliklerinin Kuzey Asya ve Avrupa'daki uzun süreli liman sıkışıklığının daha da ağırlaştırdığı gemi ve konteyner ekipmanı açığını gidermeye yönelik olduğunu bildirdi.
Ancak piyasa analiz şirketi Xeneta'nın kıdemli analisti Peter Sand, Asya'daki liman sıkışıklığı ile Kızıldeniz'e dönüş arasında doğrudan bağlantı kurulmasına temkinli yaklaşıyor.
Sand, Kızıldeniz üzerinden ek servislerin başlatılmasının Asya'daki kapasite sorunuyla bağlantılı olmasının teorik olarak anlamlı olabileceğini, ancak bunun hızlı bir çözüm olmadığını belirterek iki gelişmenin birbirine doğrudan bağlanmaması gerektiğini söyledi.
Şanghay tek günde 200 bin konteyner elleçleyebiliyor
Xeneta ayrıca Asya limanlarında oluşan yük birikiminin ilk bakışta çok büyük görünmesine rağmen, bölgedeki limanların operasyonlarını hızlı şekilde toparlayabildiğine dikkat çekti.
Şanghay Limanı'nın tek bir günde 200 binin üzerinde konteyner hareketi gerçekleştirebildiğini belirten şirket, bu kapasitenin birikmiş yükün kısa sürede eritilmesine yardımcı olabileceğini ifade etti.
Öte yandan COSCO Shipping'in de CMA CGM ve Maersk'in ardından Süveyş rotasına katılması ihtimali gündemde. Çinli şirket, Kızıldeniz ve Akdeniz servislerini genişletmek için çok amaçlı gemilerindeki kapasiteyi kullanabilir.
COSCO'nun bu ticaret hatlarında halihazırda 3.600 TEU'ya kadar kapasiteye sahip 20 çok amaçlı gemisi bulunuyor.
Avrupa navlunlarında düşüş sürüyor
Asya'daki liman sıkışıklığının gemi kapasitesini daraltmasına rağmen Avrupa'daki spot navlun fiyatlarında ise henüz yukarı yönlü bir hareket görülmüyor.
Linerlytica, zayıflayan yük talebinin ağustos ortasında beklenen navlun artışlarını sekteye uğrattığını belirtti. Şirketin verilerine göre Kuzey Avrupa'ya yönelik spot navlunlar FEU başına 4.300-4.900 dolar seviyesinde bulunuyor ve fiyatlarda aşağı yönlü baskı sürüyor.
Xeneta'nın verileri de benzer bir tablo ortaya koyuyor. Kuzey Avrupa hattında navlunlar gerilerken, Akdeniz taşımalarında spot fiyatlar yaklaşık 5.800 dolar/FEU seviyesinde bulunuyor.
Her iki hatta da fiyatların ağustosun ilk bölümündeki düşüşün ardından ayın ortasından sonuna kadar büyük ölçüde yatay seyretmesi bekleniyor.
Böylece Asya limanlarındaki operasyonel sorunlar, yalnızca gemi programlarını ve kapasite kullanımını değil, aynı zamanda küresel konteyner taşımacılığında rota tercihlerini ve navlun piyasasını da yeniden şekillendirmeye başladı.






