AB denetimlerinde ana kesim öncesi yeterli temizlik yapılmaması ve kıyı hattında geçirimsiz zemin bulunmaması gibi ciddi riskler tespit edilince Aliağa’daki Ege Çelik tersanesinin AB onayı iptal edildi.
Aliağa’daki 22 gemi söküm tesisinde son yıllarda yapılan sökümlerde tonlarca asbest ortaya çıkarken, gemi söküm tesislerindeki tehlikeli atık maddeler ve kirlilik gündemdeki yerini korumaya devam ediyor. Tehlikeli atık madde ve asbest içeren gemilerin söküldüğü Aliağa Gemi Söküm tersanelerinde Avrupa Birliği (AB) sertifikasyonlarının iptal edilmesi çağrıları yapılırken, Avrupa Çevre Genel Müdürlüğü Türkiye için iki yeni karar verdi.
Sabıkalı tersane tekrar gündemde
Denetimler sonucu 27 Şubat 2026 tarihinde yayınlanan AB onaylı gemi söküm tesisleri listesinde yer alan Ege Çelik Gemi Söküm İşletmesinin Sertifikası iptal edildi. Gazetemizde 11.04.2024 tarihinde “İtalyan ölüm gemileri Aliağa’ya geliyor” başlığıyla yayımlanan haberde İtalya Savunma Sanayi Başkanlığının sitesinde 2022 yazında açılan 1.7 milyon avroluk ihaleyi Aliağa'daki Ege Çelik Ticaret Şirketinin kazandığı bilgisi aktarılmıştı.
Ayrıca Fransa’ya ardından da Malta’ya gönderilen, iki ülkede de sökümü yapılmayan Saint Kiss & Nevis Federasyonu bayraklı Methania adlı geminin Türkiye’ye getirilmeden önce adının ETHAN olarak değiştirildiğini ve 2016 yılında Ege Çelik Gemi Söküm İşletmesinde sökümünün yapıldığını duyurmuştuk.
Aliağa'daki sektörü dönüştürmeli
Ege Çelik Gemi Söküm İşletmesindeki eksiklikleri içeren raporlarda, ana kesim işleminden önce yeterli ön temizliğin yapılmadığı vurgusu önemli yer tuttu. Kıyı hattında geçirimsiz zemin olmadan atıkların yönetilmesi, bu iki durumun kirlilik ve iş güvenliği açısından yüksek risk taşıdığı raporlara yansıdı.
Belgeler kesin olarak doğrulanmadı
Denetimde tespit edilen 5 eksiklikten biri önceki denetimlerde de tekrar ederken, tesis daha sonra düzeltici faaliyet raporu sunmuş ve bazı iyileştirmeler yaptığını açıklamıştı.
Değerlendiriciler tesisin sorunları gidermek için çaba gösterdiğini belirtti, ancak habersiz denetim sırasında güvenlik ve kirlilik açısından açık yüksek risk oluşturan uygulamalar tespit edildiği için uyumsuz kabul edilerek, günlük uygulamanın gerçekten bu prosedürlere uygun olup olmadığı sağlanan belgelerden kesin olarak doğrulanamadığını ifade etti.
Denetimden geçemeyen Avşar tesisinin AB onayı yenilendi
Deniz kıyısını koruyamadığı gerekçesiyle Ege Çelik Gemi Söküm İşletmesi’nin AB sertikasyonu iptal edilirken, Avşar Gemi Söküm İşletmesinin onayı yenilendi. AB tarafından sertifikasyonu yenilenen Avşar Gemi Söküm İşletmesi ile ilgili 25.04.2024 tarihli Denetim
Raporundaki veriler gemi sertifikasyon onaylarının ne kadar objektif olduğu yönündeki soru işaretlerini artırdı.
2024 yılındaki denetimlerde Avşar Gemi Söküm tesisinde çevre koruma, atık yönetimi ve iş güvenliği açısından çok sayıda eksiklik tespit edilmişti. Tehlikeli atıkların uygunsuz depolandığı raporda yer alırken, kıyı ve gelgit alanlarında söküm kalıntıları bulunması, kesim sırasında cürufun denize düşmesini önleyecek önlemlerin alınmaması ve gemilerin etrafında petrol bariyerlerinin bulunmaması gibi durumların çevresel kirlenme riskini oluşturduğu tespit edildi.
Tanklarda sızıntılar, yetersiz atık ayrıştırma
Denetim raporunda sıvı tehlikeli atık tanklarında sızıntılar ve yetersiz atık ayrıştırması gibi sorunlar da kaydedilmiş, iş sağlığı ve güvenliği açısından da ciddi eksiklikler tespit edilmişti. Acil müdahale odasının yeterli ekipmana sahip olmaması raporda yer alırken, revirin işlevsel olmaması, gemiye giriş kontrolünün yapılmaması, düşmeye karşı güvenlik önlemlerinin bulunmaması ve uygun kişisel koruyucu ekipman kullanılmaması dikkat çekti.
2025 yılında yayınlanan başka bir raporda, tesisin bu ihlalleri çözdüğü ve onayının yenilenmesine karar verildi. Fakat tesisin 2025 yılında çıkan bu AB onayını yenileme raporunda da tesisin 2024 ve 2025 yılları için deniz suyu numunesi alınmadığı vurgulandı.
