ABD, İran’da nükleer tesis olduğunu iddia ettiği 3 bölgeye hava saldırısı düzenledi. Başkan Trump, İsrail ile takım olarak çalıştıklarını açıklarken, İran misilleme saldırılarında Hayfa ve Tel Aviv'i vurdu. İran ise, küresel ticareti etkileyecek bir hamleyle Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidinde bulundu
ABD Başkanı Donald Trump, İran’da nükleer tesis olduğu iddia edilen üç tesise hava saldırısı düzenlediklerini açıkladı. ABD’nin saldırısının İran saatiyle 02:30 sularında gerçekleştiği belirtilirken, dünya basını ABD’nin İran ile savaşa girdiği yönünde manşetler attı.
Rusya, ABD'nin İran'daki nükleer tesislere yönelik saldırılarını sert bir dille kınadığını duyurdu. İsrail medyası ise boşaltılan tesislerdeki zenginleştirilmiş uranyumun başka yere taşındığını iddia etti.
Türk Dışişleri Bakanlığı ise, ABD'nin İran'a hava saldırısının sonuçlarından endişe duyulduğunu vurgulayarak, saldırının çatışmaların yayılması riskini en üst düzeye çıkardığını bildirdi.
Natanz, Fordo ve İsfahan nükleer tesisleri neden önemli?
Natanz Nükleer Tesisi, İran’ın en büyük uranyum zenginleştirme merkezlerinden biri olarak biliniyor. Yer altına inşa edilmiş bu kompleks, 60 binin üzerinde santrifüj kapasitesiyle Tahran’ın nükleer hedeflerinde kilit rol oynuyor.
Fordo Nükleer Tesisi, 2009 yılında Batılı istihbarat servisleri tarafından ortaya çıkarılmış, dağ içine inşa edilen yapısıyla dikkat çekmişti. Savaş uçaklarına ve füzelere karşı dayanıklı olarak tasarlanan bu tesis, yüksek oranda uranyum zenginleştirme faaliyetleriyle öne çıkıyor.
İsfahan Nükleer Tesisi ise nükleer yakıt üretimi ve dönüştürme işlemlerinin yapıldığı bir merkez olarak faaliyet gösteriyor. Uranyum dönüştürme tesisi burada yer alıyor ve İran’ın nükleer yakıt döngüsünde stratejik önem taşıyor.
İran’dan Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidi
İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in önde gelen danışmanlarından Hüseyin Şeriatmedari, ABD Donanması’na ait gemilere füze saldırıları düzenlenmesi ve petrol taşımacılığı açısından hayati önemdeki Hürmüz Boğazı’nın kapatılması çağrısında bulundu. Şeriatmedari, “Amerika’nın Fordo nükleer tesisine yönelik saldırısının ardından sıra artık bizde. Hiçbir tereddüt ve gecikme olmaksızın, ilk adım olarak Bahreyn’de konuşlu Amerikan donanma filosuna füze saldırıları başlatmalı ve eşzamanlı olarak Hürmüz Boğazı’nı Amerikan, İngiliz, Alman ve Fransız gemilerine kapatmalıyız” ifadelerini kullandı.
İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in de olağanüstü durumlarda halka hitaben bir açıklama yapması beklenirken, şu anda bir sığınakta bulunduğu, suikast riskine karşı tüm elektronik iletişiminin kesildiği ve kendisiyle iletişimin son derece sınırlı ve zor olduğu bildiriliyor. Hamaney konuşana kadar İran’ın ABD’nin nükleer tesis olduğu iddia edilen yerlere yönelik saldırılarına vereceği kesin ve net yanıt belirsizliğini koruyor.
Netanyahu 33 yıldır İran’ı suçluyor
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 33 yıldır İran’ın nükleer silaha birkaç yıl ya da ay uzakta olduğunu iddia ediyor. ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine olduğu iddia edilen saldırıları sonrası da gözler bir kez daha İran'ın nükleer programına çevrildi.
Binyamin Netanyahu, 1992 yılında İsrail Meclisinde yaptığı konuşmada ve 1995 yılında ayınladığı kitabında, İran’ın “Üç ila beş yıl içinde nükleer bomba geliştirme ve üretme yeteneğinde özerk hale geleceğinin varsayılabileceğini” öne sürmüştü.
Netanyahu, 2002 yılında ABD kongresinde yaptığı bir konuşmada ise, “Irak ve İran’ın nükleer silaha ilk kimin sahip olacağı konusunda birbirleriyle yarıştığını” ileri sürmüş, 2003 yılındaki ABD işgali sonrasında Irak’ta kitle imha silahları bulunamamıştı.
