Suudi Arabistan öncülüğünde Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 14 ülke, Kızıldeniz, Babülmendep Boğazı ve Aden Körfezi'nde ticaret ile enerji taşımacılığının güvenliğini sağlamak amacıyla çok uluslu bir deniz savunma ittifakı kurma kararı aldı.
Kızıldeniz'de artan güvenlik riskleri ve ticaret gemileri ile petrol tankerlerine yönelik tehditlerin ardından Suudi Arabistan öncülüğünde yeni bir deniz güvenlik ittifakı oluşturuluyor. Türkiye'nin de dahil olduğu 14 ülkenin yer alacağı yapının, bölgedeki uluslararası ticaret ve enerji nakil hatlarının güvenliğini sağlaması hedefleniyor.
Suudi Arabistan'ın kurucu ve lider ülke olacağı ittifakın merkezinin de Riyad'da kurulması planlanıyor. Yapının ticari gemiler, petrol tankerleri, limanlar ve denizcilik altyapısını bölgedeki güvenlik tehditlerine karşı koruması amaçlanıyor.
İttifakın çerçevesi, Riyad'da düzenlenen ve 43 ülkeden genelkurmay başkanları veya temsilcileri ile Avrupa Birliği heyetinin katıldığı toplantıda ele alındı. Görüşmelerde ittifak sözleşmesi, komuta yapısı ve operasyon mekanizmaları üzerinde çalışıldı.
Türkiye de kurucu ülkeler arasında
İttifakta yer alacak ülkeler; Suudi Arabistan, Türkiye, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Ürdün, Mısır, Pakistan, Cibuti, Somali, Bangladeş, Yemen, Sudan ve Komorlar olarak açıklandı.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, girişimin tamamen savunma amaçlı olduğunu belirterek herhangi bir ülke, ittifak veya uluslararası kuruluşu hedef almadığını vurguladı. Açıklamada, ülkelerin ittifak faaliyetlerine katılım düzeyinin kendi ulusal kararları doğrultusunda belirleneceği ifade edildi.
İlk aşamada Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman destek veren ülkeler arasında yer almazken, ulusal süreçlerini tamamlayan diğer ülkelerin de ilerleyen dönemde ittifaka katılabileceği bildirildi.
Yeni yapı kapsamında Suudi Arabistan'da Ortak Operasyonlar Koordinasyon Merkezi, Ortak Deniz Operasyonları Merkezi ve genel sekreterlik kurulması planlanıyor.
Ortak operasyon ve istihbarat paylaşımı
İttifak çerçevesinde üye ülkeler arasında deniz güvenliğine ilişkin istihbarat ve bilgi paylaşımı yapılacak. Ayrıca ortak operasyon planlaması, askeri tatbikatlar, eğitim faaliyetleri ve kapasite geliştirme programlarının hayata geçirilmesi öngörülüyor.
Gerekli görülmesi halinde üye ülkelerin ortak deniz operasyonları düzenlemesi planlanırken, hangi ülkenin ne kadar askeri unsur, gemi veya hava aracı tahsis edeceğine ilişkin detaylar ise henüz açıklanmadı.
İttifakın kurulması kararı, Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan bağlantılı gemilere yönelik deniz ablukası ilan etmesi ve Kızıldeniz'de saldırıların yoğunlaşmasının ardından geldi. Bölgedeki güvenlik sorunları nedeniyle birçok denizcilik şirketi gemilerini daha uzun rotalara yönlendirirken, bu durum enerji taşımacılığı ve küresel ticarette maliyetlerin artmasına yol açıyor.
Hint Okyanusu'nu Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı'na bağlayan Babülmendep Boğazı, küresel enerji ve ticaret açısından kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Bu hatta yaşanabilecek uzun süreli aksaklıkların petrol ve doğal gaz sevkiyatının yanı sıra Asya ile Avrupa arasındaki tedarik zincirlerini de etkilemesi bekleniyor.






